کاوه قاسمی کرمانشاهی

kaveh.kermanshahi@gmail.com

بیست و پنجم نوامبر، روز جهانی محو خشونت علیه زنان بود، روز قتل خواهران میرابل به دست دیکتاتور دومینیکنی. سال‌هاست که زنان و مردان بسیاری در این روز، علیه خشونت گرد‌هم می‌آیند و خواستار محو هرگونه خشونت علیه زنان می‌شوند.

در ایران اما، علاوه بر تبعيضاتی که به واسطه‌ی قوانين بر زنان روا می‌گردد، متأسفانه برخی از سنت‌ها و عرف‌های ‌غلط جامعه‌ در برخورد با زنان، شرايط دشوارتر و مشکلات بيش‌تری را برای آنان به وجود آورده است.

زنان کُرد در این میان شرایط بدتری دارند، آمار بالای خودسوزی و قتل‌های ناموسی از این خشونت بالا حکایت دارند.

در همین زمینه با پروين ذبيحی، فعال حقوق زنان گفت و گو کرده‌ام.

لطفاً در آغاز از خود بگوئيد، اين‌که از چه زمانی و چگونه به حوزه مسایل مربوط به زنان وارد شديد و تا کنون چه فعاليت‌هايی در اين زمينه‌ داشته‌ايد؟

دانش‌آموخته‌ی مقطع فوق دیپلم رشته‌ی علوم انسانی هستم و در حال حاضر بیش‌تر وقتم را علاوه بر خانه‌داری به امورات اجتماعی می‌پردازم.فعال حقوق زنان و کودکان هستم، عضو هیأت مدیره انجمن زنان آذرمهر و عضو کانون کودکان و همچنين اتحادیه کارگران بی‌کار و اخراجی و در انجمن ادبی مریوان نیز فعالیت دارم.

من نیز هم‌چون تمام آن کسانی که از مسایل و مشکلات مربوط به زنان و کودکان و تبعیضات طبقاتی و جنسيتی علیه آنان رنج می‌برند بر حسب وظیفه هر آنچه در توان دارم از انجام تحقيق و پژوهش و نوشتن مقاله و تهيه گزارش تا ساختن فيلم در رابطه با خودسوزی زنان و همچنين برگزاری کارگاه‌ها و مراسم‌های مختلف در رابطه با زنان و کودکان و نيز حضور در تجمعاتی مثل ۲۲ خرداد در تهران و زنان آویر در سنندج و… به کار می‌برم تا در ساختن دنیایی به دور از تضاد و فاصله طبقاتی و هر نوع آپارتاید و دنیایی که زنان و کودکان، این قربانیان اصلی خشونت حرمت و کرامت انسانی‌شان را بیابند، سهمی کوچک و ناچیز داشته باشم.

به عنوان يک زن کُرد فعال در حوزه اجتماعی و فرهنگی و آشنا به وضعيت منطقه‌ی کردستان بهتر می‌دانيد که علاوه بر تبعيضاتی که به واسطه‌ی قوانين حاکم بر زنان کُرد چون ساير هم‌جنسان‌شان در ايران روا می‌گردد، متأسفانه برخی از سنت‌ها و عرف‌های ‌غلط جامعه‌ی کردستان در برخورد با زنان، شرايط دشوارتر و مشکلات بيش‌تری را برای آنان به وجود آورده که شايد شمار افزون خودسوزی زنان در روستاها و حتی ‌شهرهای مناطق کردنشين واکنشی تلخ نسبت به اين وضعيت باشد. می‌خواستم با توجه به بررسی‌هايی که شما در اين زمينه انجام داده‌ايد، نظرتان را در اين باره جويا شوم.

بله، همان‌طور که اشاره کرديد، مدت‌ها راجع‌‌ به خودسوزی زنان در مناطق کردنشين تحقيق و بررسی کرده‌ام. از شهرهای مريوان و سقز گرفته تا استان‌های ايلام و کرمانشاه و حتی چند تن از دوستان و آشنایان خود من نیز از جمله‌ی قربانیان اين فاجعه‌اند.اکثر آنانی که اقدام به خودسوزی می‌کنند زنانی هستند که از سوی پدر، برادر، همسر و يا ديگر اعضای خانواده تحت فشار، اذيت و آزار روحی و جسمی قرار می‌گيرند و از آن‌جا که نه خانواده و نه قانون را پشتيبان خود در رهايی از اين وضعيت فلاکت‌بار می‌بينند با به آتش کشيدن خويش به حيات‌ همراه با درد و رنج‌شان پايان می‌دهند.

همان‌گونه که آمارها نشان می‌دهد شمار قابل توجه‌ای از خودکشی‌ها در منطقه‌‌ی ما مربوط به زنان، آن هم به شکل فجيع خودسوزی است.شايد خودسوزی زنی از اهالی روستای «بيه‌ره‌شان» که همسر و فرزندانش در شهر زندگی می‌کردند و او را در کمال بی‌رحمی برای نگهداری از چند رأس حيوان در بدترين شرايط مالی در روستا نگه داشته بودند و يا خودکشی آن دختر ۱۲ ساله که در نتيجه‌‌ی آزارهای نامادری و پدرش با ريختن نفت بر جسم نحيفش خود را به آتش کشيد، نمونه‌هايی عينی و دردآور از اين نوع شيوه اعتراض زنان به بی‌حقوقی و خشونت عليه خود در خانواده و جامعه باشد.

پس بايد علت اصلی خودسوزی زنان را خشونت عريانی دانست که از سوی خانواده و يا به اشکال مختلف در جامعه بر آنان تحميل می‌شود. حال ريشه‌ی اين نوع خشونت‌ها را در کجا بايد جست‌وجو کرد؟

بعضی افراد در نگاهی ‌سطحی ‌به پديده خشونت عليه زنان از سوی مردان در خانواده علت آن را فقر، اعتياد و يا رفتارهای آنی و زودگذر مردان در نتيجه‌ی مثلاً مستی عنوان می‌کنند.

اما من پديده شوم خشونت را فرايند مناسبات ظالمانه‌ی اقتصادی، اجتماعی و تفکرات مردسالارانه می‌دانم. این‌که مردان از سر ناچاری و به خاطر فقر، اعتياد و ناتوانی در رویارویی با سیستمی که این مناسبات نابرابر را تولید می‌کند به جان زن و بچه‌های‌شان می‌افتند و در برابر معضل در چارچوب خانه و پشت درهای بسته با لت و پار کردن آنان واکنش نشان می‌دهند آیا ناشی از همان قانون حیوانی جنگل نیست که ضعیف به دست قوی‌ نابود می‌شود؟

مرد اگر بی‌کار می‌شود چرا با عامل بی‌کاری نمی‌ستیزد؟ اگر معتاد است چرا خود را درمان نمی‌کند؟ و يا اگر مست است چرا مثلاً با عابران درگير نمی‌شود؟ روشن است که مردان نيز خود به شکلی در جامعه‌ی ما مورد ظلم و ستم واقع می‌شوند.بی‌کاری و فقر و‌… همه از مشکلاتی ا‌ست که بيش‌تر گريبان‌گير مردان است. اما در اين‌جا عرف، قانون و رسم و رسوم به کمک‌شان می‌آيد تا ناتوانی خود را در رویارویی با مشکلات اقتصادی و معضلات پیچیده اجتماعی و حقارت ناشی از آن با اعمال خشونت علیه زنان و کودکان که در تملک کامل‌شان هستند و آنان را ضعیف‌تر از خود می‌دانند توجیه کنند و بپوشانند.

خود زنان چه نقشی در توليد و توجيه خشونت عليه خود و همجنسان‌شان دارند؟ آيا اصرار بر پاسداری از ارزش‌ها و سنت‌های جامعه‌‌ی مردسالار و انتقال آن به نسل‌های آينده و يا قرار گرفتن‌شان در مقابل يکديگر در به وجود آوردن اين وضعيت مؤثر نيست؟

چرا دقیقاً در جوامع مبتنی بر تقسیم‌بندی طبقاتی و جنسیتی که به زنان ظلم و اجحاف می‌شود، خود آنان سهم عمده‌ایی در بازتولید و باروری آن‌چه بر آنان می‌رود دارند و خود حاملان ارزش‌ها و تعاریف مردسالارانه و در حکم وسیله‌ایی برای انتقال این ارزش‌ها هستند.از همان بچگی به دختران‌مان می‌آموزیم که ناقص و نیمه‌ی مرد هستند و باید مطیع و در خدمت آنان باشند. به دست پسران‌مان تفنگ می‌دهیم و در مقابل دختران‌مان را با عروسک سرگرم می‌کنيم.در مرحله بالاتر، سیستم آموزشی ما و سیستم حاکم بر جامعه است که از طریق نهادها و سازمان‌ها و به وجود آوردن یک نظام اخلاقی ظالمانه تبعیض و ناعدالتی بین زن و مرد را تبليغ و توجیه می‌کند.

همچنین ایجاد تفرقه بین زنان تا نتوانند به آگاهی و توانمندی برسند. نقش‌هایی که به ما می‌دهند طوری پایه‌ریزی شده که خودمان علیه خودمان اقدام کنیم و استفاده آن را مردان ببرند.رابطه‌ی عروس و مادرشوهر، زنان هوو و حتی رقابت بین فعالین مدنی آن هم به شکل ناسالم، کارمندان و کارگران و شکل ناخوشایندتر آن یعنی تبدیل شدن زنان در برخی کشورها به مانکن‌های تبلیغاتی برهنه و نیمه برهنه برای فروش هر چه بیش‌تر کمپانی‌های مد و لوازم آرایش و پر کردن جیب آنان و جلب نگاه حریص مردانه.این روند تا آن‌جا پیش می‌رود که سالانه هزاران زن مانند بردگان چون متاعی گران‌بها و تجارتی پرسودتر از مواد مخدر توسط باندهای فساد و فحشا در سراسر جهان خرید و فروش می‌شوند تا در خدمت تمایلات جنسی مردان قرار بگیرند.متأسفانه زنان، این‌ها را نادیده گرفته و لبه تیز حمله را متوجه همجنسان خویش می‌دانند نه مناسبات ظالمانه‌ایی که این روابط را بازتولید می‌کنند.

در بسياری از موارد ديده می‌شود زنانی که مورد خشونت واقع می‌‌شوند از افشا و بازگو کردن آن خودداری می‌کنند. حال اين پنهان‌کاری می‌تواند در نتيجه‌ی تهديد عامل خشونت و ترس از او باشد و يا به تعبير برخی از آنان جهت حفظ آبرو. به نظر شما دليل اين امر چيست؟

همان‌طور که گفتم از بدو تولد به زن آموزش داده می‌شود که مرد جنس برتر است و بايد از جنس برتر اطاعت کرد. مثلاً در همين منطقه‌ی «هورامان» که به همراه نگين شيخ‌الاسلامی از طرف انجمن زنان آذرمهر کردستان تحقيقاتی را در مورد وضعيت زنان آن‌جا انجام داده‌ايم مشاهد کرديم به مرد و اطاعت از او حالت تقدس داده‌اند و به زنان از کودکی می‌آموزند حتی زمانی هم که مورد فحاشی يا کتک‌کاری مرد قرار می‌گيرند بايد به او احترام بگذارند.

هر چند اين جايگاه والا و مقدسی که مردان برای خود قائلند تا حدودی از ميزان خشونت‌ورزی آنان کاسته اما خوب در همان نزديکی در روستای «کوماسی»، زنان بسيار مورد اذيت و آزار مردان خانواده قرار می‌گيرند و به شدت از اعضای مرد خانواده‌شان حساب می‌برند و از آنان در هراسند.از پدر، برادر و همسر گرفته تا پدرشوهر و برادرشوهر و عمو و دايی و حتی پسران آن‌ها. البته زمانی که به شهرها می‌رسيم این ترس و هراس به نسبت کمتر است و زنان تحصیل‌کرده به مدد اتکای مالی‌شان از مزایای بیش‌تری برخوردارند و تا حدی هم نسبت به وضعيت موجود اعتراض می‌کنند.اما این اعتراض آن‌قدر عمیق و ریشه‌ایی نیست که حاضر بشنود مقداری از آرامش خود بگذرند و به جنبش رهایی زنان بپیوندند.

اما علت عدم ‌افشای خشونت اعمال شده بر زنان در خانه و عدم پيگيری و شکايت عليه عامل خشونت علاوه بر آن‌چه شما اشاره کرديد تا حد زيادی بر می‌گردد به احساس شرمی که زن به واسطه‌ی تحقير شدن توسط مرد می‌کند و يا ترس از قضاوت نادرست ديگران که مبادا فکر کنند حتماً او خطايی کرده که چنين مجازات شده است.در حالی که در واقع کسی که مرتکب خشونت می‌‌شود بايد شرمنده باشد نه شخص خشونت ديده و اين‌که ما بخواهيم برای جلوگيری از قضاوت غلط ديگران و يا به خيال خود برای حفظ زندگی و خراب نکردن آينده فرزندان‌مان در برابر هر آنچه بر سرمان می‌آيد سکوت کنيم درست نيست و نتيجه‌ی مورد نظر از آن حاصل نمی‌شود.

اشاره کرديد به سفر پژوهشی‌تان به منطقه‌ی هورامان کردستان، ممکن است بيش‌تر راجع‌ به اهداف اين سفر و نتايج آن برای‌مان توضيح دهيد؟

بله، کار بسیار جالبی از طرف انجمن آذرمهر بود. می‌خواستیم موقعیت زنان را از تمام زوایا در بعضی از روستاهای مریوان بسنجیم و از آن بخش از منطقه‌ی هورامان که در شهرستان مريوان واقع شده (بخش ديگر هورامان در استان کرمانشاه و کردستان عراق قرار دارد) شروع کرديم.سوالات ما از زنان درباره نحوه زندگی روزمره‌شان بود که از بدو تولد و در خانه پدری شروع می‌شد و تا آشنایی با همسر و زندگی مشترکشان ادامه داشت.همچنین موقعیت اقتصادی، اجتماعی آنان در خانه و بیرون از خانه و نقش آن‌ها در تصمیم‌گیری‌ها و خصوصی‌ترین ارتباطات آن‌ها با همسران‌شان و حقی که در این مورد دارند.

ضمن تحقیق به مسأله‌ی ختنه دختران در سطح وسیعی در این منطقه با تمام عوارض مخرب جسمی و جنسی و روانی‌اش برخوردیم.وقتی از آنان می‌پرسیدیم چرا این بلا را سر دخترانتان می‌آوريد؟ اول توجیهات دینی می‌آوردند، اما وقتی فتوای کسی از مراجع را نقل می‌کرديم یا می‌گفتیم چرا در مناطقی که شیعه‌نشین هستند این مسأله وجود ندارد و حتی از تاریخ قبل از اسلام این قضیه مثال می‌آورديم، تازه می‌گفتند ختنه خوب است و مانع انحراف دخترانمان می‌شود.دیگر در مقابل پسران تحريک نمی‌شوند و ناموس خودشان را حفظ می‌کنند. ما در اين زمينه با خیلی‌ها مصاحبه تصویری داشتیم و قصد داريم در آينده به صورت مکتوب هم نتيجه‌ی اين تحقيقات را به چاپ برسانيم.

طرحی را هم در اين رابطه به استانداری ارائه داده‌ايم که اگر پذيرفته شود، می‌توانيم آموزش همگانی و بهداشت را از روستاها آغاز کنيم.

باز گرديم به بحث اصلی‌مان در رابطه با نتايج خشونت عليه زنان، به خودسوزی که يکی از نتايج اعمال خشونت بر زنان است اشاره کرديم. در اين‌جا از شما می‌خواهيم به پديده زن‌کشی يا همان قتل‌های ناموسی به عنوان يکی ديگر از مصاديق بارز خشونت عليه زنان بپردازيد؟

علت اصلی زن‌کشی نوع نگاه مرد است به زن که نگاهی‌ است جنسيتی که او را در مقام يک موجود فاقد تفکر و شعور و بدون قدرت که حتی توان دفاع از خود را نيز ندارد و وجودش متعلق به مرد و حياتش وابسته به اوست قرار می‌دهد.در اين نوع نگاه، زن ناموس مرد تعريف می‌شود و شرف و حيثيت مرد نيز به ناموسش بستگی دارد و وی برای حفظ و تحکيم اين مالکيت خويش از هيچ کاری دريغ نمی‌ورزد.

حتی اگر لازم دانست و صلاح ديد (به صرف شک و توهم و بدگمانی نسبت به زن) می‌تواند ناموس خود را به قتل برساند و آن‌چه وی را در گرفتن اين تصميم کمک می‌کند و به او اجازه چنين کاری را می‌‌دهد گذشته از ناآگاهی و تعصب، از يک‌سو همين احساس مالکيت او نسبت به زن و از سوی ديگر به پشتوانه‌ی قوانينی ا‌ست که از قتل‌های ‌ناموسی حمايت می‌کنند و عمل وی را در به قتل رساندن يک انسان به بهانه‌های واهی توجيه می‌‌نمايند.

به عنوان آخرين پرسش، آيا می‌توانيد با توجه به حضور و فعاليتتان در کردستان و شهر مريوان به مواردی مستند و عينی از اين‌گونه قتل‌ها اشاره کنيد؟

باور کنيد زمانی که روی پديده خشونت عليه زنان کار می‌کنم، وقتی به زن‌کشی می‌رسم آن‌قدر قضیه فاجعه‌بار است که مدتی تصمیم می‌گیرم دیگر در این زمینه کار نکنم و گاه نیز تا مدتی افسرده‌ام.

شايد اشاره به چند مورد عينی از اين‌گونه قتل‌ها نشان‌گر عمق فاجعه باشد. خانواده دختری به نام سميرا وی را که مقداری هم اختلال حواس داشت به خاطر اين‌که می‌گفتند چند ساعتی را همراه شيخ روستای‌شان بوده کشتند.بعد همان قاتلان دختر، شيخ را لباس زنانه پوشاندند و در روستا سوار بر خر چرخاندند ـ می‌بينيد کرامت زن را نزد اينان که حتی مجازات مردان خطاکار را در تحقير آنان به هيبت زنانه می‌بينند ـ و بعد از آن هم شيخ را رها کردند و ديگر هيچ.

زنی حامله به خاطر اعتراض به روابط جنسی شوهرش با زن‌برادرش توسط وی قطعه قطعه می‌شود. مردی ديگر همسرش را به همين شکل تنها به دليل سوءظن به ارتباط وی با مردی غريبه می‌کشد و با اسيد جسد تکه پاره‌اش را می‌سوزاند.

فرشته نجاتی، دختر ۱۸ ساله‌ای که توسط پدرش سر بريده شد و فريده حکيمی که در مقابل دادگستری سنندج به دست برادرش به قتل رسيد.

همه و همه به اضافه صدها مورد ديگر که شايد حتی‌ خبرش هم به جايی درز نکند، نمونه‌هايی هستند از پديده زن‌کشی به بهانه‌ی پاراستن (نگهداری کردن) ناموس که به قول «شیرزاد حسن» در پایین‌تنه‌ی زنی خلاصه می‌شود.اين قتل‌ها در همه جا و از جمله مريوان که در عريان‌ترين شکل خود يعنی خشونت خانگی تبلور می‌يابد، ريشه در فرهنگ مردسالاری ملهم از روابط قومی و قبيله‌ای دارد که خشونت را در جامعه نهادينه و برای مردم توجيه می‌کند.

متأسفانه قانون نيز در برخی موارد به کمک اين بربريت و عقب‌ماندگی می‌آيد و به آن مشروعيت می‌بخشد و يا بی‌تفاوت از کنار آن عبور می‌کند.مثلاً پدر «چيمن» از مريوان به سليمانيه در کردستان عراق می‌رود و دخترش را که به آن‌جا فرار کرده می‌کشد و جسدش را هم ‌همان‌جا دفن می‌کند و سرخوش از انجام وظيفه‌ی مردانگی خود به ايران باز می‌گردد بدون اين‌که ترسی از پيگيری‌های‌ قانونی و مجازات داشته باشد.

اين در حالی بود که ما در مريوان درباره اين جنايت مقاله نوشتيم و مصاحبه کرديم و آن را در رسانه‌ها و سايت‌ها منعکس ساختيم اما…

منبع : http://www.zamaaneh.com/jiar/2008/11/post_47.html

گورين ئه‌را يه‌كسانی ـ وه‌ر گێرو نوسه‌ر: سوره‌يا فه‌لاح ـ 20 آبان 1387

کومه‌لێ له چالاکانی مافی ژنان ده‌ست پێشخه‌ریان كردووه بۆ که‌مپه‌ینێکی گه‌وره که داوای ته‌واو کردن و كوتاهی هێنان به یاسای جیاوازی خه‌ره‌کانی دژبه ژن له ده‌ستوری ئێراندا ده‌کات.

که‌مپه‌ینی ملیوینی ئیمزا بۆ گورانکاری له یاسای جیاوازی خه‌ره‌کان به مه‌به‌ستی کو کردنه‌ده‌ی ملیوینێ ئیمزا که داوای گورانکاری له یاسا جیاوازیه خه‌ره‌کانی دژ به ژنان، به پاش تی‌کوشان له خوپیشان دا نیکی هیمن هه‌ر به‌و مه‌به‌سته‌ش له 22 جوزه‌ردانی سالی 2006 له فه‌له‌که‌ی حه‌وتی تیری شاری تاران پێک هات.

ئاماده کردنی چالاکیه‌کان و یارمه‌تی دان به‌م که‌مپه‌نیه له ژوئێنی 2006 دا ده‌ستی پی کرد و به ره‌سمیش له 27 ئاگوست له سمینارێکدا به نێوی “کاریگه‌ری یاسا له ژیانی ژناندا” شتی نوێی پێشان دا.

کوکردنه‌وه‌ی ملیوینێ ئیمزا له پالپشتی کردن له گورانکاری له یاسا دا ته‌نیا دانی له هه‌ندێک له ئامانجه‌کانی ئه‌م که‌مپه‌ینه‌یه. ئه‌م که‌مپه‌ینه هه‌ر وه‌ها ئامانجی به ده‌ست هینانی ئه‌م مافانه‌ی…

1ـ به‌رز کردنه‌وه‌ی هاوکاری و هه‌ره‌وه‌زی له گورانگاری کومه‌لایه‌تی: ئه‌م که‌مپه‌ینه ده‌یه‌وێت وه‌کو شێوازیک له هاوکاری بۆ راپه‌رین، به‌ینی هه‌مو جور له چالاکانی کومه‌لایه‌تی له دروست کردن و پشتگیری له گورانکاری کومه‌لایه‌تی خزمه‌ت بکات.

2ـ ناسینی پیویسته کانی ژنان و مافی به‌رایه‌تی و پیشه‌کی :

ئه‌م که‌مپه‌ینه هاو به‌شیه ئامانجی هه‌یه که به پیوه‌ند یه‌کان گه‌شه بدات. پیوه‌ندی راسته و خوی به‌ینی چالاکان و به‌رگریکاره‌کانی مافی یه‌کسانی له گه‌ل گرو‌په‌کانی تر له ژنان و هاوولایه‌تیه‌کان به چالاکانی ئه‌م که‌مپه‌ینه ده‌رفه‌تی ده‌دا بۆ ناسنیی كێشه‌‌و نیگه‌رانیه‌کانی هه‌مو روژه‌ی ژنان به تایبه‌ت کێشه و پێویسته کانیان (داخوازیه کانیان). له لایه‌نیکی ترو ئه‌م پیوندیه راسته‌و خویه وشیاری له نیوان گشتی خه‌لک سه‌باره‌ت به نایه‌کسانیی که له نێو یاسا کاندا ئه‌ژی زیاد ده‌کات.

3ـ درێژه دان به ده‌نگی ژن:

رێکخراوانی ئه‌م که‌مپه‌ینه هیوادان که بتوانن له ئێران ئه‌م که‌مپه‌ینه له گه‌ل ئه‌و گروپانه‌ی وا پێویسته‌کانیان نه بیسراوه په‌یوندی بگرن. که مپینه‌که پشت به ناسینی پێویستی ژنان به ده ست خویان ده‌به‌ستێ. ئه‌م پشت به‌ستنه به ئامانجی دریژه دان به ده‌نگی ژنان که پێویستیه‌کانیان له ئاستی سیاسه‌تی نیشتمان دا دیاری و ناونیشان نه‌کراوه.

4ـ زێده کردنی زانیاری، به‌رز کردنه‌وه‌ی چالاکی دموکراتی :

ئه‌م که‌مپه‌ینه زیده کردن و باشتر کردنی زانیاریه کان له ناو دیالوگ‌و هه‌روه‌ها هاوکاری کردن به شێوه‌ییکی دموکراتی به ئه‌رکی خوی ده‌زانێت. ئه‌م که‌مپه‌ینه به بروای پته‌وو که بیروکه‌ییک که کرداری حه‌قیقتی بو گورانکاری راسته قینه هه‌یه ته‌نیا کاتێ به ده‌ست دێت که کومه‌لگا بیبا ته به‌ره‌و ئه‌و بیرو بروائه شی ئاوێنه‌ی مه‌به‌ست و ویستی کومه‌لگا به گشتی بێت.

گورانکاری له پایه و پله‌ی ژن له کومه‌لگا دا پێوستی به‌بنا خه‌ی ئه‌و بیرو بروایه که کێشه‌و مه‌سه‌له‌ی یاسایی و شه‌رعی که ژنێک له گه‌لیا رو به رووه مه‌سه‌له‌ییگی که‌سیی به ته‌نیا بو ئه‌و ژنه نیه به‌لکو تارده‌ییک نیشان ده‌ری پروبلێم و کیشه‌یکه که ژنان له ئاستکی به‌رین و زوردا له گه‌لیا روبه‌رون .

به‌واتاییه‌كی دیکه ئه‌م که‌مپه‌ینه بریاری وایه که بو چاککاری بنه‌ره‌تی و خولقاندنی گورانکاری له سه‌ر چاوه‌ی کومه‌لگای مه‌ده‌نی دست پیش خات و به دوای به هێز کردنی خه‌لک (چالاکی گه‌ل) و توانا کردنی ژنان بێت.

5ـ دابینی گونجا بۆ ئامانجه‌کان‌مان :

ده‌ست پێشخه‌رانی ئه‌م که‌مپه‌ینه ده‌زانن که گورانکاری کومه‌لایه‌تی و له‌ نیو بردنی نابه‌رابه‌ری به ئاسانی به ده‌ست نایێت. ئێمه به به‌کاری سه‌خسته که ئه‌توانین‌ هاوکاری پێویست بۆ خولقاندنی گورانکاری پێکبێنین. بی‌گومان ئه‌م هاوکاری و پێکه‌وه بوونه بۆ پالپێوه‌دان بۆ گه‌یشتن به ئامانجی که‌مپه‌ینه‌که له داهاتووی ولاتدا رولێکی پۆزێتیڤ و روونی ئه‌بێت.

ئازموونی بزوتنه‌وه‌ی دموکراتیکی ژنان له ده‌ورو شوینی جیهاندا به تایبه‌ت له ناوچه که‌دا نیشانی داوه که به‌لێن بۆ هاوکاری و چالاکی کومه‌لایه‌تی بو گه‌یشتن به ئامانجه‌کان رگه‌زی سه‌رکه‌وتنه له لابردنی جیاوازی به‌ینی ژن و پیاو. خه‌بات بو یاسای یه‌کسانی له ئێران له راستیدا زنجیریه‌ییکی گورانکاری (پروسه‌ییکی) دژوار و درێژه. رێبازی راسته قینه بۆ گه‌یشتن (دستکه‌وتنی) یه‌کسانی به‌سه‌ر بناغه‌ی ده‌سه‌لا‌تی existing ده‌ژیاو و دیالوگی یه‌ک که‌سی به‌ینی ژن و پیاو له هه‌لوێستی ده‌سه‌لاتدا دانا مه‌زرێت.

راستر (تاراده‌یی) به ده‌ست هێنانی ئامانجه‌کانی ئه‌م که‌مپه‌ینه به سه‌ر استراتیژییک که داوای به‌رز کردنه‌وه‌ی ئاگاداری به‌ینی دانه دانه‌ی ژنان و هاوولایه‌تیه‌کان سه‌باره‌ت به که‌سیه‌تی (ناسنامه) و پله و پایه ژنان له کومه‌لگادا به گه‌وره‌یی داده مه‌زرێت.

6ـ ده سه لاتی ژماره :

سه‌رکه‌وتنی راپه‌رینی ئه‌م که‌مپه‌ینه به یه‌ک جاری پێشان ئه‌دات که ئه‌م داخوازیانه بو گورانکاری یاساکان ته‌نیا بو 4 ـ 5 هه‌زار ژن و پیاو که له‌م تی‌کوشانه له رابردودا پشتگیریان کردوه نیه به‌لکو ویست‌و داخوازی له راستیدا سه‌ر که‌وتنی ئامرازه‌کانی ئه‌م که‌مپه‌ینه پێشان ده‌دات که پشتگیری بۆ گورانکاری ئیشیکی دریژ خایه نه‌و زۆربه‌ی ئه‌م و ژن و پیاوانه‌ی که ئازاریان له ناهاوسه نگی یاسای ئێران دتیوه.

که‌مپه‌ینه‌که زۆر هه‌ول ئه‌دات که پێشان بدات ژنان ره‌وشتی جوراوجور بۆ هه‌لبرینی ده‌نگیان و پێشان دان به‌ر هه‌لستی خویان به‌رانبه‌ر به یاسا و قانون ده‌که‌ن. وکو نویسنی کتیب، وتار، به‌رهه‌م و فیلم و شیوه‌ییکی هونه‌ری ئیشی کومه‌لایه‌تی کردن. ژنان به سه‌رچاوه و ئمکاناتی که‌م و دیاری کراو له رێگه‌ییکی کرنگ‌تر و موشکل‌تره وه ده‌نگی خویان هه‌له ده‌برن وه‌کو رویشتن بو مه‌حکه‌مه، راکردن له ماله‌وه یاوه کوئیشیکی تێکه ده‌رو ناحه‌ز وه‌ک خوکوشتن و زه‌خه‌ت‌و توندی به‌رانبه‌ر به جه‌سته‌ی خویان، سوتاندنی خویان.

به بلاو کردنه‌وه‌و پێشان دانی تێکوشانی به‌ربلاوی ژنان و نارازی بوون له وزعی ژن ئه‌م که‌مپه‌ینه ئامانجی به‌ر چاو خستنی گشتی ئه‌و ئستراتژیانه وا ژنان بۆ به‌ره‌نگاری یاسا ره‌گه‌ز خوازه جیاواز خه‌ره‌کان‌و ناهاو سه‌نگی ئه وا نه‌یه.

7ـ هیزی رێزمان‌و کوکردنه‌وه:

یه‌کیکی تر له ئامانج و ئامێزه سه‌رکه‌وتوه‌کانی ئه‌م که‌مپه‌ینه ئه‌وه‌یه که راپه‌رین‌و ئیشیکی کوکراوه یه‌و ئه‌م حه‌قیقه‌ته پێشان ئه‌دات که پێویسته گورانکاری له یاسا ته‌نیا ده‌نگی به‌شێکی تایبه‌ت له ژنان نیه. له‌م تێکوشانه بی ده‌نگه ده‌نگی ژنان داوای گورانکاری ئه‌کات. گه‌لێک له وانه‌ی وا ۆ له ناو بردنی چالاکی ژنان رخنه ئه‌گرن ده‌لێن ئه‌م که‌مپه‌ینه بۆ ژنانی بی‌ئیش که ئاسوده ئه‌ژین، ئه‌وانه‌ی وا ژیانێکی جیاواز له گه‌لی نه‌دار و زه‌حمه‌تکێشان هه‌یه، به‌لام راست نیه. چونکا به راستی یاسا بو ژیانی گشتی خه‌لک نوسراوه‌و ئه‌م قانونه ناهاوسه نگانه‌ش بۆ ژنی خوینده‌وارو نه‌خوینده‌وار، ژنی سه‌روی شار و خواره‌وه‌ی شار، سه‌لت‌و عائله‌دار، شاری‌و گوندیه.

8ـ کاتی گه‌شتن به‌ده‌ر ئه‌نجامه‌کانی ئه‌م که‌مپه‌ینه:

کاتی داندراو بۆ ئه‌م که‌مپه‌ینه درێژه .یانی تا کو کردنه‌وه‌ی ملیوینی ئیمزا درێ‌ژه‌ی هه‌یه. له‌وانه‌یه به سال و ده سال به‌رده‌وام بێت. فازی ئه‌وه‌لی ئه‌م که‌مپه‌ینه کوکردنه‌وه ی ئیمزایه له پاشدا به ره وتێکی تر ئه‌گات.

9ـ ویست‌و داخوازی ئه‌م ‌که‌مپه‌ینه له شه‌ر له گه‌ل ئائینی ئیسلا مدانیه :

داواکاری بۆ تورانکاری له یاسا جیا وازی خه‌ره‌کان به‌رانبه‌ر به ئیسلام نیه به‌ره ورای قه‌ولی نیوه نه‌ته‌وه‌یی ئێراندایه، ئێران یه‌کێک له‌و ولاته‌تانه‌یه که کونوا نسیونی حقوقی مه‌ده‌نی و سیاسی رێکخراوه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌ک گرتوه‌کانی ئیمزا کردوه و له ده‌ر ئه‌نجامدا ئه‌شی هه‌مو شکل‌و فورمێک له ناهاوسه نگی لا بدات. هه‌روه‌ها ئه‌م داخوازیانه به‌رانبه‌ر به ئیسلام نه‌ویستاوه چونکه یاساکان به‌شێک ل بینای ئیسلام نیه. گورانکاری له یاساکاندا که له‌م که‌مپه‌ینه‌دا باس کراوه ئاماژه‌ی ناکوکی و مشت و مری نیوفه‌قی و مه‌لا و زاناکانی ئائینی بووه .زور له سه‌رو‌کانی ئائینی وه‌کو ئایه‌ت الله سانعی یا ئایه‌ت الله بجنوردی و به‌شیکی زوری تریان داخوازی گورانکاری له یاسا ناها و سه‌نگه‌کان که به‌رانبه‌ر و دژ به ژنه، ده‌که‌ن و گورانکاری له وانه‌دا دژ به ئیسلام دانانن. به هه‌ر حال ئه‌م که‌مپه‌ینه به ده‌سه‌لات داره‌کان و خه‌لکیش پێشان ئه‌دات که به‌شێکی زۆر له خه‌لکی ئێران داوای ئه‌م گورانکاریه ئه‌که‌ن.

راپه‌رینی که‌مپه‌ین

چوونیه‌تی به‌ریوه بردنی ئه‌م بزوتنه‌وه ورا په‌رینه زیاتر پشتی به‌ستوه به‌ ره‌وشتی رو به رو فێر کردن په‌یوه‌ندی بو گه‌یشتن به ئامانج که به‌م استراتیژیانه جێ به جێ ده‌بیت:

1ـ کو کردنه‌وه‌ی ئیمزا به ره‌وشتی ده‌رگا به ده‌رگا و گفتوگو له گه‌ل ژنان به تاک و ته نیا.

2ـ کو کردنه‌وه‌ی ئیمزا له هه‌ر جیگه‌ییک که ژنان کو ده‌بنه‌وه و باس و گفتوگو له‌و باره‌وه. جیگه‌ی کوبونه‌ده‌ی خه‌لک وه‌کو پارک، زانکو، کارگای ئیش، کلینیک و کوبه‌نه‌وه‌ی ئائینی، جێگه‌ی مه‌شق و وه‌رزش، پاس و متروو.

3ـ کوکردنه‌وه‌ی ئیمزا له رێگه‌ی دامه‌زراندنی سمینار و کونفرانس و کوبونه‌وه ناسینی ئه‌و که‌سانه‌ی وا له که‌مپه ین پشتگیری ئه‌که‌ن .

4ـ کوکردنه‌وه‌ی ئیمزا له رێگه‌ی ئینترنت. ئینترنت به‌کار ده‌هێندرێت بۆ زانیاری سه‌باره‌ت به‌م که‌مپه‌ینه و هه‌روه‌ها شتی نوسراو بۆ فێربوونی قانونی، ئه‌و که‌سانه‌ی وا پێیان خوشه که‌مپه‌ینه‌که ساپورت که‌ن ده‌‌توانن پتیشنه  (Petition) که ئیمزا که‌ن فیر کردنی ئه‌و که‌سانه‌ی وا به خوهیشتی خویان (volunteer) یارمه‌تی ئه‌ده‌ن پێویسته :

بۆ سه‌رکه‌وتن‌و به‌رێوه بردنی ئه‌م که‌مپه‌ینه گه‌لێکی زۆر له فیداکاران و له خوبردویان پێویسته. هه‌ر بو یه‌لیژنه‌ی جوراوجور بو ئه‌م کاره دروست کراوه. یه‌کێک له‌وانه “لیژنه‌ی فێرکردن” ئه‌م لیژنه‌یه ورک‌شوپی فێرکردن بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی وا به‌خو هێشتی خویان والینتره‌کان له کوکردنه‌وه‌ی ئیمزا و ناساندنی ئه‌م که‌مپه‌ینه به‌شداری ده‌که‌ن.

ناسینی یاساکان له سه‌ر ژنان و چوونیه‌تی ئیش کردن له گه‌ل هاوشاریه‌کان له کاتی رویشتن بۆ مالی خه‌لک و چوونیه‌تی که‌لک وه‌رگرتن له کوبونه‌وه‌ی ژنان و پیاوان بۆ باس کردنی که‌مپه‌ینه‌که له‌و ورک‌شوپانه دا فێر ئه‌کرێت.

هه‌موو ئه‌وانه‌ی وا یارمه‌تی ئه‌ده‌ن پێویسته به جوانی چوونیه‌تی ئیشی “روو به روو” فێر بن. والینتیره‌کان پێویست ناکات له سه‌ر کێشه‌ی حقوقی و یاسایی ژناندا په‌سپورو تایبه‌تمه‌ند بن به‌لکو له وورک‌شوپه‌کاندا ئه‌وه‌نده که پێویست بێت فێرئه کرێن.

سه‌وداو بواری چالاکی

چالاکیه‌کان بۆ که‌مپه‌ینه‌که ته‌نیا له شاری تاران نیه‌و ته‌واوی شاره چکوله‌کانیش ده‌توانن له‌م که‌مپه‌ینه‌دا به‌شداری بکه‌ن. گروپه چالاک گێره‌کان ده‌توانن بو فێربونی چونیه‌تی ئیش کردن بۆ که‌مپه‌ینه که له وورک‌شاپه‌کان له شاری تاران به‌شداری که‌ن پاش ئه‌وه ئیستی خویان له شاره چکوله‌کان ده‌ست پێ پکه‌ن. ئه‌گه‌ر ئه‌ندامانی چالاک گێر له شارستانه‌کان زور بن ده‌توانن داوای دانانی وورک‌شاپ له شاره‌که‌یان بکه‌ن هه‌روه‌ها کوکردنه‌وه‌ی ئیمزا ده‌توانی له لایه‌ن هاونیشتماینه‌کانه وه له ده‌ره‌وه‌ی ولات به پوست‌و هاتو و چوی مسافیرو هه‌روه‌ها ئینترنت به ئه‌نجام بگات.

تومار کردنی ئه زمونه کان بوئێسته و داهاتوو

به‌شێکی دیکه له ئیشی ئه‌م که‌مپه‌ینه تومار کردنی”به‌لگه نامه‌یی“documentation به‌و مانا که هه‌ر والینتریک له کاتی چالاکی بۆ کوکردنه وه‌ی ئیمزا و وتوویژله گه‌ل هاوشاریه‌کاندا ئه‌توانی چالاکیه‌ی خوی که ئازمونێکی دلڤه‌گه‌رو خوش‌و ناخوش‌و گرنگ له کاتی وتوویژله گه‌ل ژنانی جیاوازدایه له سه‌ر په‌ره کاغزێک بنوسن و کاتی گه‌راننه‌وه‌ی لیستی ئیمزاکان، ئه‌م نویسنانه‌یان به نیوی “ئازمونی بی‌هاوتا” له کاتی وورک‌شاپه‌کاندا باسی لێ بکه‌ن تا که‌سانی دیکه‌ش که لکی لێ وه‌رگرن.

ته مه نی ئمزا که ره کان

ژن و پیاو ئه‌وانه‌ی وا به‌شداری له‌م که‌مپه‌ینه دائه‌که‌ن ئه‌شێ ته‌مه‌ینان 18 و 18 به‌ره‌و سه‌ر بێت. ئیمزاکان له فرم‌هاییکدا کو ئه‌کرێته‌وه و له لاپه‌ره‌ی که‌مپه‌ینه‌که‌دا پشتگیری و ساپورت کردنی که‌مپه‌ین به‌شداری کردن و ئیش له‌م که‌مپه‌ینه‌‌دا به راستی ئیشێکی والنتیره. والنتیره‌کان ئه‌توانن به پێشکه‌ش کردنی 5000 تمه‌ن (ته‌قریبه‌ن 6 دولار) ببنه ئه‌ندامی ئه‌م که‌مپه‌ینه. چونکه که که‌مپه‌ینه‌که به یارمه‌تی والینتره‌کان ئه‌تواننی سه‌رکه‌وێت. ئێمه ژنان له ژیانماناو به موشکله‌ی ئابوری هیچ خه‌زانه‌ییکی دیکه‌مان نیه. به‌لام به سه‌رپیی خومانه‌وه ویستاوین و ئه‌م پروژه گه‌وره به‌رێوه ده‌به‌ین تا به ئامانجی بگه‌ینین.

ئادرسی مالپه‌ری ئه‌م که‌مپه‌ینه :

تغيير برای برابری: www.change4equality.org

گورين ئه‌را يه‌كسانی: kforequality.wordpress.com

ئه‌وانه‌ی که ئه‌یانه‌وێت له‌م که‌مپه‌ینه‌دا به ئيمه به‌شداری بگرن:

تغيير برای برابری: forequality@gmail.com

گورين ئه‌را يه‌كسانی: Kforequality@gmail.com

» گورين ئه‌را يه‌كسانی ـ  بهاره علوی ـ 20 مهر 1387

وارد کمپین که می‌شی، به مرور بیش‌تر و بیش‌تر تحت تأثیرش قرار می‌گیری. وارد بحث می‌شی، از اعتقاد به برابری حرف می‌زنی و می‌شنوی. پای صحبت خیلی مخالف‌ها هم باید بشینی. باید صبور باشی. دلیل‌های مخالفت به فکرت می‌ندازن که با استدلال و منطق بیش‌تری باهاشون رو به رو بشی.

کمپین این اعتقادات و تفکرات رو بهش جهت می‌ده.جای این‌که فقط بحث کنی، دنبال امضا گرفتنم هستی. که اگه بحثت نتیجه داد و موفق شدی، بتونی با یه امضا به ترویج قانونی کردن برابری زن و مرد، کمک کنی.

همه‌ی این بحث‌ها و صحبت‌ها کمک می‌کنه بیش‌تر فضای عمومی جامعه رو درک کنی. وقتی که توی جمع خودت و دوستات هستی و همه هم با هم موافقین و به قوانین تبعیض آمیز معترض، نمی‌دونی که کمی اون طرف‌تر، توی همین خیابون‌ها کسایی هستن که قضیه براشون به همین سادگی نیست. می‌بینی چیزی که فکر می‌کردی این‌قدر واضح و روشنه، برای بعضی‌ها مثال می‌خواد.

کمپین باعث می‌شه از اون حلقه‌ی تنگ روشنفکرا و هم عقیده‌های خودت بیرون بیای. بری توی کنج زن‌ها و مردهایی که باهات مخالفن. کسایی که یا با تبعبض آمیز بودن قوانین موافقن یا این‌که در نهایت استیصال و درماندگی، پذیرفتن. با این‌ها که آشنا می‌شی، تفکر عامه‌تری از مردم رو می‌بینی. با حقیقت دیگه‌ای از جامعه آشنا می‌شی. واقع بین‌تر می‌شی.

کمپین بهت صبوری، واقع بینی و پایداری روی خواسته‌هات رو می‌ده. روزها و هفته‌های اول معمولاً هنوز داغی! تند تند امضا می‌گیری. مامان و بابا و خاله و عمه و… به مرور می‌بینی که همه‌ی مردم، این‌ها نیستن. بعدها گاهی برای یک امضا، باید چند ساعت بحث کنی. بحثی که اصلاً خسته کننده نیست. هر چند حرف‌ها تکرار بشن، با هر آدم جدیدی، می‌دونی که داری با ذهن جدیدی رو به رو می‌شی. همین انگار هر بار کار نویی می‌کنی. بعد تک تک که این امضاها جمع می‌شن برات مثل یه شیء ارزشمند، پربها می‌شه.

امضاها برات معنی دارن. هر کدوم نشونه‌ی یه انسان جدیده. یه موافق دیگه. اون ‌وقت امضاهات رو دونه دونه جع می‌کنی، با اشتیاق می‌شمری و هی از یه میلیون کم می‌کنی تا ببینی چقدر مونده. بعد یک‌دفعه یادت می‌یاد که توی جمع کردن این یه میلیون امضا، تنها نیستی. خوشحال می‌شی. و یک‌باره این عدد برات خیلی کوچیک می‌شه.

کمپین دیدت رو عوض می‌کنه. اول آدم‌ها رو به شکل امضاهای متحرک می‌بینی، کم کم امضاها رو به شکل آدم‌های زنده. کمپین برات مثل یه چیز دوست داشتنی می‌شه. مثل یه جایی که بهت فرصت می‌ده از عقایدت صحبت کنی و بقیه رو هم تشویق کنی به همراهی با هم. جایی که بهت یاد می‌ده که برای رسیدن به خواسته‌هات باید صبر داشتی باشی و نیرو. مثل جایی که بعد از هر ناامیدی، در آغوشت بگیره، دلداریت بده و تواناتر بفرستت برای رویارویی دوباره.

یک جایی مثل خانه. یک چیزی مثل خانواده.

وارد کمپین که بشی دیگه هیچ وقت تنها نیستی. کمپین مثل یه خانواده‌ی بزرگه. خانواده‌ای که همه توش برابر هستن.

گورين ئه‌را يه‌كسانی ـ ندا رستم‌پور ـ 5 مهر 1387

در مورد مساله‌ی امنيت زنان در شهر يا قانوني وجود ندارد كه از زنان حمايت كند و يا اگر وجود دارد كمتر شاهد اجراي آن هستيم. به طو‌ر مثال متلك گويي و ايجاد مزاحمت براي زنان در خيابان، هم امنيت رواني آنان را به خطر مي‌اندازد و هم تجاوزي به حريم خصوصي افراد شمرده مي‌شود. از همين رو در قانون جرم شمرده مي‌شود و مجازات‌هايي براي آن در نظر گرفته شده است. موضوعي كه شايد اكثر افراد از آن بي‌اطلاع باشند. طبق ماده 308 قانون مجازات اسلامي ‌اگر شخصي به ديگري اعم از اين كه آن ديگري زن باشد يا مرد، توهين كند و اين توهين فحاشي باشد و به كار بردن كلماتي كه ركيك محسوب مي‌شود، مجازاتي دارد كه تا 74 ضربه شلاق است و قاضي مي‌تواند بر اساس نوع عبارتي كه به كار برده شده شخص را بين يك تا 74 ضربه شلاق محكوم كند. يا به جاي شلاق فرد را به 50 هزار ريال تا يك ميليون ريال جزاي نقدي محكوم كند. اما همه‌ی ما مي‌دانيم كه كمتر زني براي چنين بي‌حرمتي‌ها و آزار و اذيت‌هايي كه امنيت رواني و اجتماعي‌اش را به خطر مي‌اندازد، به قانون مراجعه مي‌كند؛ چرا كه اغلب اوقات اجراكنندگان قانون نه اهميتي به اين مساله مي‌دهند و نه مردان را كه عاملان مزاحمت هستند به تنهايي مجرم قلمداد مي‌كنند؛ بلكه در مواردي زنان نيز زير سؤال برده مي‌شوند و معمولاً ظاهر و پوشش زن را يكي از عوامل مؤثر در وقوع چنين اتفاقاتي مي‌دانند.

مردسالار و  جامعه‌پذيری

بعضی از تحليل‌گران ريشه‌هاي پديده عدم امنيت زنان در شهر را فرهنگي می دانند و عده‌اي آن را در شيوه تربيت و جامعه‌پذيري زنان مي‌جويند. دكتر شيوا دولت‌آبادي، روانشناس اجتماعي، علت اصلي اين پديده را در فرهنگ مردسالار جامعه ما مي‌داند كه نياز به ايجاد ارتباط همراه با ارضاي حس تسخير كنندگي مردانه و تحقير نسبت به زنان را به دنبال دارد. وي معتقد است در اين كلام‌هاي معمولاً همراه با تمسخره (متلك‌ها و هتك حرمت‌هاي لفظي به زنان در خيابان‌هاي شهر) ما شاهد يك چيزي مانند يك عقده تسلط و تسخير هستيم. مانند اين است كه اين مردها بدون اين كه آگاه باشند چه كار مي‌كنند، در اين شكل موهن نوعي از تسلط بر قضيه يا تسلط بر يك ارتباط را براي خودشان طرح مي‌كنند. به عبارت ديگر يك نوع حرمت شكني كه در آن زن به تحقير كشيده مي‌شود و مرد در يك چارچوب انتظار ديرينه‌ی مردسالاري احساس مي‌كند كه او را براي لحظه‌اي تصاحب كرده و اين بسيار نازيباست. همچنين وي معتقد است زيربنايي‌تر از همه‌ی اين‌ها‌ مي‌شود گفت اين مساله به نوعي عقده‌هايي از عدم دسترسي به ارتباط‌های سالم است كه خودش را به اشكال حرمت شكنی و عقده گشايی تبديل می‌كند.

از علل مؤثر ديگر در سطح اعتماد و احساس امنيت زنان نوع پرورش و شرايط تربيت اجتماعي است. اعتماد و احساس امنيت در بزرگسالي به اعتماد بنيادي و خلاقيتي باز مي‌گردد كه در كودكي و در جريان اجتماعي شدن شكل مي‌گيرد از اين منظر افرادي كه به لحاظ اجتماعي فرودست محسوب مي‌شوند و تحت پرورش و تربيت اجتماعي ويژه‌اي جامعه‌پذير مي‌شوند از احساس اعتماد و امنيت كمتري برخوردار خواهند بود. در اين ميان شرايط جامعه‌پذيري خاص و موقعيت‌هاي از پيش تعريف شده فرودستي براي زنان، آنان را مستعد احساس بي‌اعتمادي و ناامني بيشتري نسبت به مردان مي‌سازد. در واقع شيوه جامعه‌پذيري زنان و دختران ما به گونه‌اي است كه در روابط اجتماعي خود كمتر احساس قدرت كرده و همواره خود را در موقعيت فرودست تر از مردان مي‌بينند.

زنان در برنامه‌ريزی‌‌ها شرکت ندارند

معنای شهروند براي برنامه‌ريزان شهري ما يك مفهوم انتزاعي است و برنامه‌ريزان كمتر تصوري محسوس و ملموس از شهروند دارند و شهروند در بهترين صورت خود مردي است سالم و جوان بدون هيچ مساله‌اي كه مي‌خواهد تنها در خيابان جا به جا شود. بنابر اين تمام خدمات شهري براي تأمين نيازهاي شخصي اوست و تفاوت‌هاي جنسيتي شهروندان هرگز مورد توجه برنامه‌ريزان نبوده است. اين نگاه مردانه به شهر و شهروند و برنامه‌ريزي توسط مردان سبب شده كه اگر خدمات و امكاناتي نيز در زمينه حفظ امنيت شهروندان در نظر گرفته شده در حدي باشد كه فقط براي يك مرد كافي است و تمام فعاليت‌ها براي توسعه شهر بر مدار مردان صورت گرفته است و همين مسأله خود موجبات عدم امنيت بيشتر زنان را ايجاد كرده است.

 

يه‌ک ميلیۆن ئمزا ئه‌ڕا گوڕانن داته‌كه‌يل دوچه‌وه‌كی كه‌ر

كۆمه‌ی داته‌كه‌يل له ئێران، ژنه‌يل وه جنس دوێم زانيد و نابراێبه‌‌ری وه پيان روا دێريد، ئه‌ويش له كۆمه‌ڵگاێ ك زورم له 60% له زانستگا ره‌ويلێ ژنه‌يلن. له فره‌‌ێ له كۆمه‌ڵگايل باوه‌‌ڕ وه يه‌سه ك داته‌ك مه‌شيا يه‌ێ پله له فه‌رهه‌نگ ئه‌وبان‌تر بۆد تا بتۆه‌ند فه‌رهه‌نگ كۆمه‌ڵگا ئه‌وزينه بيه‌ێد به‌ڵام داته‌كه‌يل له ئێران له فه‌رهه‌نگ و په‌ێگاێ ژنه‌يل ها دۊياتر.

له لاێه‌ن داته‌ك يه‌ێ دۊيه‌ت له سن 9 ساڵان وه‌رپرسی كامل كه‌يفه‌ری دێرێد و ئه‌گر تۊش تاوانێ باێد ك ئه‌قره‌وی داردانه دادگا تۊه‌نيد ئه‌وه وه داردان مه‌حكۆم بكه‌ێد. ئه‌گه‌ر ژن و پياێ له خياوان ته‌سادف بكه‌ن، و هه‌ر دوانيان فه‌له‌ج بۆن، خساری ك له لاێه‌ن داته‌كه‌و ده‌نه ژن نيم خسار پياس. ئه‌گه‌ر سه‌واره‌تێ له وه‌ر چه‌و ژن و پياێ تبه‌تێد له لاێه‌ن داته‌كه‌و شاتی ژن وه ته‌نيا قه‌بۆل نيۆد به‌ڵام شاتی ‌پيا قه‌بۆله. له لاێه‌ن داته‌كه‌و باوگ تۊه‌نيد وه سڵاوسۊ دادگا، دۊيه‌‌ته‌ێ‌ ته‌نانه‌ت وه‌رجه 13 ساڵانيش ئه‌ڕا پياێ 70 ساڵه‌ێ‌‌ ماره بۆ‌ڕيد. له لاێه‌ن داته‌كه‌و، داڵگ هۊچ ‌كاتيگ نيه‌تۊه‌نيد سه‌رپه‌‌ره‌س مال ‌و دارای مناڵه‌گه‌ێ‌‌ بۆد و له باره‌ێ جی ژيان، ئجازه چۆن وه ده‌ره‌وێ وڵات و ته‌نانه‌ت سازوكاره‌يل ده‌رمانی مناڵه‌گه‌ێ ئلاوبيم بگرێد. له لاێه‌ن داته‌كه‌و پيايل تۊه‌نن چه‌ن ژن داشتون و هه‌ر كات بتوان ژنه‌يان تلاق بيه‌ن.

يانه ته‌نيا به‌ش بۊچگی له دوچه‌وكی‌يل داته‌كی نسبه‌ت وه ژنه‌يله و بێ گومان ژنه‌يلی كه هانه چينه‌يل خوار كۆمه‌ڵگا يا جز ئه‌قه‌ڵيه‌ته‌يل قه‌ومی و ئائينين له دوچه‌وه‌كی‌يل داته‌كی فره‌تر له ژنانی تر ره‌نج به‌ن. له ڵای تريشه‌و، وجود داته‌كه‌يل نابراێبه‌‌ر، ئه‌ونه هه‌ره‌چ ناوه‌ێن ژن و پيا نه‌خوه‌ش و له‌رزانه‌و كرديه ك ژيان پيايليش تۊش گيچه‌له‌يل فره‌ێ هاتيه، ئه‌ڕ‌ا وێنه تۊه‌نيم وه باوبين مێرێه‌‌ی بان ئاماژه بكه‌يم ك وه مدۆم سه‌خون نائاسايی له دوچه‌وه‌كي‌يل داته‌كی له ڵای ژنه‌يله‌و داخوازی كريه‌ێد.

له ڵای تريشه‌و، ده‌و‌ڵه‌ت ئێران وه به‌ێن و به‌سيل ناونه‌ته‌وه‌يی مافێ مرۆڤ په‌‌ێوه‌س خوارديه‌و ئه‌ومل گرديه ك ئاين ره‌وه‌نه‌يلی‌يان بوه‌ێد ريه‌و. گران‌ترين پاوه‌ن له مافێ مرۆڤ نه‌بونی دوچه‌وه‌كی وه بۆنه‌ی جنس، قه‌وم، ئائين و… ‌سه. به‌نا وه‌ێ مدۆمه‌يل بنه‌واييه ئيمه ئمزاكه‌ره‌يل ئی به‌يانيه خوازيار لاچين دوچه‌وه‌كی له ژنه‌يل له گشتی داته‌كه‌يل هه‌يمن و داخوازيمان له داته‌ك‌‌نه‌ره‌يل يه‌سه ك نسبه‌ت وه دوجاره‌نوڕی و پاسای داته‌كه‌يل به‌نا وه به‌ێن و به‌سيل ناونه‌ته‌وه‌يی ده‌وڵه‌ت ده‌سه‌وكار بۆن.

پی‌نوشت…

متن فارسی بيانيه كمپين يك ميليون امضاء

forequality.info/IMG/pdf/bayaniyeye-fardi.pdf

دو ماه از بازداشت زينب بايزيدی فعال مدنی در شهر مهاباد می‌گذرد. نوزدهم تير ماه زينب برای بار دوم طی همان هفته به ستاد خبری اداره اطلاعات مهاباد احضار و پس از 3 ساعت بازجويی با انتقال به دادگاه و صدور حكم بازداشت، روانه‌ی زندان شد. با گذشت يك ماه از زمان بازداشت، در دادگاهی بدون حضور وكيل به 4 سال حبس تعزيری همراه با تبعيد به زندان مركزی شهر زنجان محكوم گرديد و همين حكم به فاصله‌ی کمی از صدور آن، در دادگاه تجديدنظر استان آذربايجان غربی مورد تائيد قرار گرفت.

با سيد مهدی حجتی وكيل زينب بايزيدی و عضو كانون مدافعان حقوق بشر در اين مورد گفت‌و‌گو کرده‌ايم.‏

‎‎از وضعيت پرونده خانم بايزيدي بگوييد؟‎ ‎

زمانی كه برای قبول وكالت زينب بايزيدی به من مراجعه شد حكم بدوی مبنی بر 4 سال حبس در تبعيد عليه وی صادر شده بود و قرار بر اين بود تا من طبق زمان‌بندی مهلت اعتراض، درخواست تجديدنظر خواهی خویش را تقدیم مراجع ذی‌صلاح نمایم و در اين مرحله‌ به دفاع از ايشان بپردازم. بدین واسطه جهت اخذ دستور ملاقات به معاون دادستان شهرستان مهاباد مراجعه کردم كه با ممانعت ايشان جهت ملاقات با خانم بايزيدی روبه‌رو شدم و النهایه با وساطت دادستان توانستم به زندان مراجعه و وكالتنامه را پس از تنظیم به امضای خانم بایزیدی برسانم، لیکن با ایشان ملاقاتی انجام ندادم. اما پس از آن در مراجعه به دادگستری اروميه متوجه شدم كه حكم بدوی صادره در شعبه‌ی 10 دادگاه تجديدنظر استان مورد تائيد قرار گرفته است! و اين در حالی بود كه هنوز چنين درخواستی از سوی من به عنوان وكيل خانم بايزيدی مطرح نشده بود.

پس با استناد به كدام درخواست حكم را مورد تجديدنظر قرار داده بودند؟

نامه‌ای را كه خود خانم بايزيدی در زندان پس از ابلاغ حكم به وی در اعتراض به آن و خطاب به دادگاه صادر كننده رأی نگاشته بودند به منزله‌ی درخواست تجديدنظر خواهی تلقی كرده‌ و همان را مستمسك برای بررسی دوباره حكم در دادگاه تجديدنظر قرار داده بودند.

آيا اين روند شتابزده در رسيدگی به پرونده  در مرحله‌ی تجديدنظر خواهی معمول است؟

خير، در  موارد مشابه 2 تا 3 ماه زمان می‌برد تا دادگاه پرونده را مورد بازبينی مجدد قرار دهد. اما در اين مورد خاص پس از آن‌كه پرونده را روز سه‌شنبه 28 مرداد از مهاباد به دادگاه تجديدنظر استان در اروميه ارسال می‌‌نمایند به فاصله‌ی يك روز از وصول آن در دفتر دادگاه ثبت می‌‌شود و حتی بدون رعايت نوبت در تاريخ پنج‌شنبه 30م مرداد ماه تحت رسيدگی قرار می‌گيرد و همان‌طور كه گفتم حكم 4 سال حبس در تبعيد تائيد می‌شود. اين در حالی‌ست كه در سيستم  دادگستری ما رسيدگی به  پرونده‌ها مگر در موارد ضروری در روزهای ‌پنج‌شنبه  انجام نمی‌گيرد.

‎‎پس از صدور حكم خانم بايزيدي در خبرها اعلام شد كه اتهامات ايشان عضويت در سازمان دفاع ‏از حقوق بشر كردستان، همكاري با كمپين يك ميليون امضاء و انتخاب نام “زيلان” براي مغازه خود بوده و ‏مواردي ديگر… كه البته خانم بايزيدي در همان نامه‌ي اعتراضي با اعلام قطع همكاري خود با سازمان حقوق ‏بشر كردستان از يك سال پيش، همه‌ي موارد اتهامي عليه خود را به جز فعاليت در كمپين يك ميليون امضاء ‏رد كرد. آيا اين اتهامات مي‌تواند چنين محكوميتي را به دنبال داشته باشد؟‎ ‎

آن‌چه مشخص است فعاليت‌های اجتماعی و سياسی خانم بايزيدی در تحت تعقيب قرار گرفتن و احضار، بازجويی و بازداشت وی بی‌تأثیر نبوده است. اما هيچ يك از مواردی كه شما به آن‌ها اشاره كرديد به طور مشخص دليل صدور اين حكم برای ايشان نيست و در رابطه با آن‌ها اتهامی به موکل تفهيم نشده است. هر چند كه در حكم دادگاه ضمن غيرقانونی دانستن سازمان دفاع از حقوق بشر كردستان به عضويت زينب بايزيدی در آن و همچنين همكاری با كمپين يك ميليون امضاء به عنوان ديگر فعاليت‌های غيرقانونی وی اشاره شده و در گزارش اداره اطلاعات مهاباد به دادگاه نيز از اسمی كه خانم بايزيدی برای مغازه‌شان انتخاب كرده‌اند به عنوان دليلی بر وابستگی ايشان به يكی از احزاب كُردی كه گويا “زيلان” يكی از سمبل‌های آن است نام برده‌‌اند.

ولی اتهام اصلی كه متوجه خانم بايزيدی است و به خاطر آن وی را به 4 سال حبس محكوم كرده‌اند هواداری يا عضويت غيرحرفه‌ای در يكی از احزاب اپوزيسيون كُردی و نيز فعاليت تبليغی عليه نظام از طريق مصاحبه با رسانه‌های خارج از كشور است كه البته اين اتهامات در تمامی مراحل بازجويی و در جلسه‌ی دادگاه و حتی‌ پس از صدور حكم از سوی خود خانم بايزيدی قوياً رد شده و از نظر ما هم دلايلی كه برای اثبات اين اتهام در پرونده موجود است به گونه‌ای نيست كه بتواند محكوميت متهم را به دنبال داشته باشد. زيرا يكی از دلايل و مدارك ارتباط زينب بايزيدی با حزب مورد اشاره خروج غيرقانونی وی‌ از مرز و حضور در پايگاه‌های اين حزب می‌باشد كه با صدور قرار منع تعقيب در شعبه‌ی 2 بازپرسی مهاباد برای خانم بايزيدی در رابطه با اين اتهام عملاً نمی‌توان اتهام عضویت را متوجه ایشان دانست. 

استناد دادگاه برای صدور حكم به كدام ماده از قانون مجازات اسلامی بوده؟

صدور حكم 4 سال حبس با استناد به ماده 499 قانون مجازات اسلامی‌ صورت گرفته كه مقرر می‌دارد “هر كس در يكی از دسته‌ها يا جمعيت‌هايی كه هدف آن‌ها بر هم زدن امنيت كشور می‌باشد عضويت يابد به 3 ماه تا 5 سال حبس محكوم می‌گردد” و گذراندن اين مدت در تبعيد نيز طبق ماده 17 همين قانون است. البته بايد توجه داشت كه خانم بايزيدی پيش از اين نيز به خاطر فعاليت‌های مدنی خود به 6 ماه حبس تعزيری كه به حالت تعليق درآمده بود محكوم شده‌اند كه پس از اجرای حكم اخیر اين مدت نيز به دوران محكوميت ايشان اضافه خواهد شد.

با توجه به تائيد حكم در دادگاه تجديدنظر اقدام بعدی شما برای اعتراض به آن چه خواهد بود؟

از آن‌جا كه هنوز حكم دادگاه تجديدنظر به موكل من ابلاغ نشده نمی‌توان اقدامی حقوقی در اعتراض به آن انجام داد اما پس از ابلاغ حكم و در فرجه یک ماهه قانونی با استناد به ماده 18 قانون تشكيل دادگاه‌های عمومی و انقلاب نسبت به این حکم در دادگستری کل استان آذربایجان غربی اعتراض لازم صورت خواهد گرفت و به علاوه قصد داربم با طرح درخواست اعاده دادرسی از دیوان عالی کشور موضوع را از آن طریق نیز پيگیری نمائیم كه البته طی اين روند نيز زمان‌بر است. اما با اين وجود من اميدورای بسياری نسبت به تبرئه‌ی موكلم دارم و از تمامی ابزارهای ممكن و توان خود برای اعتراض به حكم و لغو آن استفاده خواهم كرد.  

آيا تا آن زمان امكان آزادی خانم بايزيدی با قرار وثيقه وجود دارد؟

خير، زيرا حکم محکومیت ایشان قطعیت یافته و لازم الاجراست.

شما به عنوان وكيل خانم بايزيدی تا كنون امكان ملاقات با ايشان را داشته‌ايد؟

متأسفانه خير، همان‌طور كه گفتم من در همان ابتدای پذيرش وكالت ايشان برای تنظيم وكالتنامه كه مستلزم امضای خانم بايزيدی بود به زندان مهاباد مراجعه كردم اما امکان ملاقات فراهم نشد و نهايتاً فقط توانستم وكالتنامه را برای امضاء به دست ايشان برسانم. بعد از آن نيز چند بار خانم بايزيدی از زندان با من تماس گرفتند و در مورد پرونده با هم گفت‌و‌گو كرديم كه اين تماس‌ها هم‌چنان ادامه دارد.

از وضعيت روحی و جسمی خانم بايزيدی اطلاع داريد؟

بله، ايشان پس از ابلاغ حكم و در اعتراض به آن مدت 18 روز را در اعتصاب غذا به سر بردند اما به درخواست ما و خانواده بالاخره اعتصاب را شكستند و الان هم به لحاظ روحی از وضعيت مناسبی برخوردارند و با اعتقاد به بی‌گناهی‌ خويش اميدوار به لغو حكم و آزادی خود هستند.

سه ماه پس از آغاز به كار كمپين “يك ميليون امضاء برای ‌تغيير قوانين تبعيض آميز” يكی از دوستان كرمانشاهی ‌كه در تهران دانشجو بود و با فعالان كمپين ارتباط داشت پيشنهاد برگزاری كارگاه آموزشی كمپين در كرمانشاه را مطرح نمود و اين پيشنهاد مورد استقبال مجموعه‌ی دوستان فعال در انجمن ژيار كرمانشاه قرار گرفت و مقدمات برگزاری اين كارگاه با حضور كنشگرانی از تهران در عرض يك ماه فراهم شد و در تاريخ هشتم دی‌ ماه 85 نخستين كارگاه آموزشی كمپين يك ميليون امضاء در مناطق كردنشين كشور به همت انجمن ژيار و با حضور جمعی 30 نفره در شهر كرمانشاه برگزار گرديد.

هر چند به اذعان آموزش‌گران با توجه به بحث‌های صورت گرفته از سوی شركت كنندگان، كارگاه كرمانشاه از جمله تجربه‌های موفق برگزاری كارگاه‌های آموزشی كمپين در شهرهای مختلف كشور بود و اين انتظار می‌رفت تا در زمانی كوتاه كنشگران كرمانشاهی بتوانند ضمن سامان دادن فعاليت‌های‌شان در شهر كرمانشاه با بالا بردن توانايی‌های خود اقدام به برگزاری كارگاه‌های آموزشی در ديگر شهرهای استان نموده و زمينه‌‌ی گسترش كمپين را در منطقه به وجود آورند اما مجموعه‌ی مسائل و مشكلات پيش آمده در جريان فعاليت‌های اعضای كمپين در كرمانشاه باعث شد تا كمپين كرمانشاه از زمان آغاز به فعاليت خود تا كنون مسيری همراه با فراز و فرود بسيار را طی نمايد.

شايد نخستين ايرادی كه بتوان بر فعالان كمپين در كرمانشاه گرفت فعاليت در چارچوب يك انجمن به نام كمپين بود كه از همان آغاز با تشكيل كارگاه در دفتر انجمن ژيار صورت پذيرفت. اگر چه در اين ميان بيش‌ترين ضربه را نه كمپين كرمانشاه كه انجمن مذكور خورد. تا آن‌جا كه فعاليت‌های كمپينی اعضای ژيار در كنار ديگر فعاليت‌های مدنی و حقوق بشری‌شان در قالب انجمن از ديد مسئولان مصداق “ورود به عرصه‌ی سياست!” تعبير گرديد و منجر به لغو مجوز فعاليت ژيار از سوی سازمان ملی جوانان شد.

هر چند بسيار غيرمنصفانه است اگر بخواهيم كمپين كرمانشاه را مقصر در انحلال ژيار بدانيم، زيرا كه ترويج گفتمان برابری خواهی اقوام و زنان همواره يكی از مهم‌ترين برنامه‌ها و اهداف اعضای انجمن بود و ورود كمپين به كرمانشاه توانست شيوه‌ای عملی و واقعی‌ از تلاش برای رسيدن به يكی از اين اهداف يعنی ‌فعاليت در حوزه زنان را پيش روی گروهی از اعضای انجمن كه ديگر به فعالان كمپين در كرمانشاه تبديل شده بودند قرار دهد. ولی اگر از همان ابتدا يعنی برگزاری كارگاه به شيوه‌ی ديگر شهرهای كمپينی عمل می‌كرديم و به جای ‌استفاده از فضا و امكانات يك انجمن رسمی، كارگاه و جلسات خود را در منازل شخصی يا فضاهای عمومی تشكيل می‌داديم و به گونه‌ای در قالب انجمن به فعاليت كمپينی نمی‌پرداختيم كه نزد اداره اطلاعات، ژيار به عنوان نمايندگی كمپين در كرمانشاه شناخته شود! می‌توانستيم با ندادن بهانه به دست مسئولان برای انحلال انجمنی كه 5 سال با چنگ و دندان در حفظش كوشيده بوديم از تأثيرگذاری منفی و بازدارنده‌ای كه فشارهای امنيتی وارده بر انجمن طی اين مدت و نهايتاً انحلال آن بر روند فعاليت كمپين در كرمانشاه داشت نيز جلوگيری كنيم.

از جمله ايرادات ديگر بر فعالان كمپين كرمانشاه كه خود مسئوليتی بيش‌ از ديگران در انجام آن بر عهده داشتم باز می‌گردد به تركيب شركت كنندگان در كارگاه آموزشی كمپين و اين‌كه هر چند سعی ما در دعوت از افراد برای شركت در كارگاه اين بود تا جمعی از فعالان در گروه‌های مختلف اجتماعی از جمله دانشجويان، روزنامه‌نگاران و نمايندگانی از تشكل‌های مدنی و غيردولتی سطح شهر را گرد هم آوريم تا به واسطه‌ی حضور و فعاليت آنان امكان گسترش كمپين در ميان فعالان اين گروه‌ها فراهم گردد. اما ريزش نيرويی كه از پايان همان روز كارگاه آغاز شد نشان داد كه ما در تحليل خود دچار اشتباه شده و در دعوت از افراد دقت كافی را به خرج نداده و نتوانسته بوديم تفاوت بين اشخاصی كه علاقه‌مند و مدعی دفاع از حقوق زنان هستند را با افراد دغدغه‌مندی كه انگيزه و توانايی فعاليت در اين عرصه را دارند تشخيص دهيم و نتيجه اين شد كه فعاليت تعدادی از شركت كنندگان در كارگاه به همان يك امضاء كه در آن روز پای بيانيه كمپين انداختند ختم شد!

البته به فاصله‌ی كوتاهی از شروع به فعاليت كمپين در كرمانشاه چند نفر ديگر از اعضای‌مان را نيز در پی احضار به حراست محل كارشان و توصيه به عدم مطرح ساختن چنين مسائلی در رابطه با حقوق زنان و همكاری با كمپين كه شايد در آن زمان مسئولان حراستی آشنايی چندانی هم با آن نداشتند از دست داديم و متأسفانه برخی از اين دوستان كه اتفاقاً از جمله افراد مدعی در عرصه‌ی دفاع از حقوق زنان بودند، ميزان پايبندی به باورها و آستانه‌ی تحمل‌شان آن‌قدر ضعيف بود كه پس از اين برخوردهای نرم و آرام نه تنها از فعاليت در كمپين دست شستند بلكه به طور كلی فعاليت‌ در عرصه‌ی اجتماعی و فرهنگی را بوسيده و به كناری گذاشتند و در اين راه تعداد ديگری از دوستان‌شان در كمپين كرمانشاه را نيز با خود همراه ساختند.

با اين حال شور و شوق و اعتقاد و باور گروهی 15 نفره باقی مانده از آن جمع 30 نفری برای فعاليت بيش‌تر و عميق‌تر از آن بود كه اين ريزش نيروی چشم‌گير تأثير چندانی بر فعاليت‌های كمپين در كرمانشاه داشته باشد. جلسات در محل دفتر انجمن ژيار با حضور دوستان فعال هر چند وقت يك بار برگزار می‌شد و در همان چند ماه نخست تعداد قابل توجه‌ای امضاء در كرمانشاه و شهرهای اطراف جمع ‌آوری و برای كميته‌ی مستند سازی در تهران ارسال گرديد.

چند تن از اعضای كمپين كرمانشاه با حضور در مراسمی كه به مناسبت روز جهانی زن در اسفند ماه همان سال به دليل عدم صدور مجوز برگزاری آن در يك مكان عمومی در دفتر يك شركت خصوصی برگزار شده بود به معرفی كمپين يك ميليون امضاء برای حاضرين در مراسم پرداختند كه اين خود باعث آشنايی فعالان كمپين كرمانشاه با تعدادی از فعالان زن در شهر جوانرود شد و بدين ترتيب فرم‌های امضاء و دفترچه‌های ‌حقوقی كمپين در اختيار اين عزيزان قرار گرفت تا آن‌ها نيز زمينه‌ی گسترش كمپين در شهرهای شمالی استان كرمانشاه و منطقه‌ی هوارامان را به وجود آورند. هر چند كه پيش از اين يكی از اعضای كمپين كرمانشاه با سفر به شهرهای نودشه و نوسود كمپين را به نقطه‌ی صفر مرزی هم رسانده بود.

از ديگر فعاليت‌های كنشگران كرمانشاهی كمپين در اين مدت می‌توان به اختصاص شماره‌ی زمستان فصل‌نامه‌ی انجمن ژيار به مسئله‌ی زنان با تأكيد بر كمپين يك ميليون امضاء و نيز ترجمه‌ی دو سند اصلی كمپين يعنی بيانيه و دفترچه‌ی حقوقی به زبان كُردی با دو گويش گورانی (كلهری) و سورانی اشاره كرد.

ماه پايانی سال 85 و ماه‌های نخست سال جديد همراه بود با موج جديد بازداشت و برخوردهای ‌شديد با شماری از فعالان زن و اعضای كمپين در تهران و نيز دستگيری دو تن از فعالان كمپين كرمانشاه هنگام جمع آوری امضاء در مكان‌های عمومی شهر كه به فاصله‌ی يك ماه از يكديگر اتفاق افتاد و بازداشت چند ساعته‌ی هر يك را به دنبال داشت و به درخواست خود ايشان خبر آن هيچ‌گاه اعلام نشد. همچنين در اين زمان بود كه مسئولان انجمن ژيار چندين بار به اداره اطلاعات احضار و در مورد چگونگی همكاری انجمن با كمپين و چرايی برگزاری جلسات آن در دفتر انجمن مورد پرسش قرار گرفتند و هشدارهايی را نيز در رابطه با ادامه‌ی اين همكاری دريافت نمودند. كه همه‌‌ی اين مسائل و مشكلات باعث گشت تا ركود و جمودی طولانی‌ مدت در فعاليت كمپين كرمانشاه پديد آيد و اگر نبود ايستادگی و فعاليت تعداد كمی از افراد آن گروه و در آن ميان اعضای كمپين از كامياران كه با تمامی اين دشواری‌ها به فعاليت‌های خود در آن فضای امنيتی و يأس‌آور در قالب كمپين كرمانشاه ادامه دهند شايد امروز نامی از كرمانشاه در ميان شهرهای كمپينی نمی‌‌يافتيم.

از جمله فعاليت‌هايی كه طی اين مدت صورت گرفت راه اندازی نخستين سايت مستقل از سايت اصلی كمپين با عنوان “گورين بو يه‌كسانی” (تغيير برای برابری) بود كه راه اندازی آن جهت انعكاس اخبار و گزارش‌های مربوط به كمپين در مناطق كردنشين كشور و انتشار مطالب كنشگران كُرد كمپين در پيوند با مسئله‌ی زنان پيش از اين در مجموعه‌ی فعالان كمپين كرمانشاه به تصويب رسيده بود و با كمك دوستان تهرانی در كميته‌ی رسانه انجام پذيرفت. همچنين برگزاری نشست و ميزگردی در تاريخ سوم شهريور ماه 86 با حضور نمايندگانی از 5 شهر پيوسته به كمپين در كرمانشاه به مناسبت نخستين سال‌گرد آغاز به كار كمپين كه در نوع خود اولين تجربه‌ی برگزاری برنامه‌هايی از اين دست در بين شهرهای كمپينی به غير از تهران بود توانست ضمن آگاه ساختن فعالان هر شهر از مشكلات ديگر شهرها و انتقال تجربيات به يكديگر و گشودن باب بحث‌هايی در رابطه با مسائل مختلف مربوط به كمپين، آن فضای امنيتی تحميل شده بر فعاليت‌ها را نيز بشكند و با تزريق انرژی تازه دوباره ياران كمپينی در كرمانشاه را دور هم جمع كند.

به دنبال آن در پايان شهريور ماه “نشست صميمانه‌ی اعضای كمپين شهرهای مختلف” در تهران برگزار می‌شود كه نمايندگانی از كرمانشاه نيز در آن حضور می‌يابند و اين‌گونه حضورها در ادامه‌ی شركت فعال اعضای كمپين كرمانشاه در مراسم‌ها و برنامه‌‌های مشابه برگزار شده توسط كمپين می‌باشد كه از جمله می‌توان به “اولين نشست سراسری دست اندركاران كمپين” در آذر ماه 85 كه حتی در آن زمان كمپين كرمانشاه فعاليت خود را به صورت رسمی آغاز نكرده بود اشاره نمود و رد پای اين حضور را در ديگر جلسات كمپين تا برنامه‌ی “دومين سال‌گرد كمپين زير سايه‌ی مأموران امنيت” يافت.

مهر ماه 86 در سفری كه همراه با دو نفر ديگر از اعضای كمپين كرمانشاه به شهر سنندج داريم زمينه‌ی آشنايی با فعالان كمپين در سنندج و مريوان فراهم می‌‌گردد و پس از آن در قالب گروه فعالان كُرد كمپين چند جلسه‌ی مشترك را در كرمانشاه و سنندج با يكديگر برگزار می‌كنم و بحث‌های مطرح شده در اين جلسات بيش‌تر به وضعيت خاص زنان در مناطق كردنشين و ارتباط آن با كمپين اختصاص می‌يابد. هر چند كه جريان دستگيری روناك و هانا در اين زمان بسياری از توجهات را به خود جلب می‌كند و در اين زمان فشارهای امنيتی بی‌سابقه بر فعالان كُرد به ويژه در سنندج تمامی فعاليت‌های سياسی و اجتماعی را در اين منطقه تحت تأثير قرار می‌‌دهد و شرايط فعاليت را بسيار سخت‌تر از پيش می‌كند.

زمستان سرد و سخت 86 را بی‌خبر از تشديد اختلافات پيش آمده در كمپين تهران كه هيچ‌گاه نيز پس از آگاهی از كم و كيف آن علاقه‌ای به وارد كردن ‌خود در اين جريانات نيافتيم پشت سر می‌گذاريم و در آستانه‌ی روز جهانی زن بهانه‌ای می‌يابيم برای دوباره دور هم جمع شدن فعالان كمپينی در كرمانشاه و خوشبختانه همان جمع 10 ـ 15 نفره در جلسه‌ای به مناسبت 8 مارس گرد هم می‌‌‌آيند تا از كمپين‌شان بگويند و بشنوند و برای فعاليت‌های‌ كمپينی‌شان برنامه‌ريزی كنند.

درست زمانی كه احساس و انگيزه‌های فردی و اجتماعی لزوم فعاليت دوباره تعدادی از دوستان قديمی كه مدتی بود به هر دليلی از فعاليت‌ها فاصله گرفته بودند را در قالب كارهای گروهی و از جمله كمپين می‌طلبد و اين حس به وجود می‌‌آيد كه كمپين كرمانشاه بار ديگر به سمت فعال‌تر شدن پيش خواهد رفت، حكم لغو مجوز فعاليت انجمن ژيار از سوی ‌سازمان ملی جوانان در ارديبهشت ماه 86 صادر می‌شود و دليل آن را نيز بدون ارائه‌ی هرگونه سند و مدركی “ورود به عرصه‌ی سياست” عنوان می‌كنند! به ياد می‌آوريم آخرين احضارها به اداره اطلاعات را در مدت اخير كه بيش‌تر در رابطه با فعاليت‌های كمپين بود و حتی می‌خواستند ضمن معرفی آن تعداد از اعضای انجمن كه در كمپين فعال هستند آماری از تعداد امضاهای جمع آوری شده در كرمانشاه به آن‌ها ارائه گردد!

در پی اين جريان باز هم جوی از يأس و سرخوردگی در مجموعه‌ی فعالان كمپين در كرمانشاه كه بيش‌ترشان هم عضو انجمن ژيار بودند پديد می‌‌آيد آن‌چنان كه پس از فيلتر شدن دوباره وبلاگ فعالان كُرد كمپين كه بچه‌های كرمانشاه مسئوليت اداره آن را بر عهده داشتند وبلاگ به آدرس جديد منتقل نمی‌شود و ديگر مطلبی روی آن قرار نمی‌گيرد. هر چند به باور من مسائل كلان‌تر و مهم‌تر ديگری از جمله فضای به شدت امنيتی كشور كه در عبور از مناطق كردنشين به اوج خود می‌رسد، برخوردهای بی‌سابقه با فعالان مدنی و ايجاد محدوديت‌های بسيار برای فعاليت كنشگران كمپين در جای جای ايران بيش‌ترين تأثير را بر روند فعاليت‌های مدنی در كليت آن و كمپين يك ميليون امضاء به عنوان حوزه فعاليت مورد بحث ما در اين‌جا گذاشته است كه كنشگران كرمانشاهی نيز از آن بی‌تأثير نبوده‌اند.

و اگر به جمله‌ی اين مسائل گستردگی زمينه‌ی فعاليت برخی از اعضای فعال كمپين كرمانشاه كه بنا بر شرايط جامعه و تعهد انسانی خويش در حوزه‌هايی غير از زنان نيز مشغول به فعاليت‌های مدنی و حقوق بشری هستند (و چه بسا سابقه‌ی اين‌گونه فعاليت‌های‌شان نيز به قبل‌تر از حضورشان در كمپين برسد) را نيز اضافه كنيم شايد تا حدودی اين فراز و فرودها در كمپين كرمانشاه قابل توجيه باشد. اما شخصاً بر اين نظرم، حال كه كمپين يك ميليون امضاء با خارج ساختن بحث حقوق زنان از چارچوب مراكز و انجمن‌های ويژه زنان آن را به گفتمان عمومی جامعه تبديل كرده و طی دو سال فعاليت خود نقشی به‌سزا در حركت حق ‌خواهی زنان ايرانی ايفا نموده و پويندگی جنبش زنان ايران را به اثبات رسانده است، حمايت گسترده‌تر و فعاليت بيش‌تر در پيشبرد خواسته‌های برابری خواهانه‌اش را از سوی فعالان مدنی و آنانی كه سودای رسيدن به دمكراسی و رعايت حقوق بشر را دارند می‌طلبد.

اميد دارم با دوباره فعال شده نيروهای ‌قديمی و ورود داوطلبان جديد و راه‌اندازی وبلاگی تازه فعالان كمپين در كرمانشاه نيز چنين مسيری را تا رسيدن به برابری طی خواهند نمود و بار ديگر نام كرمانشاه را بر صدر شهرهای ‌فعال كمپين خواهند نشاند.

يك روز پيش از بازداشتش در مراسمی كه به مناسبت روز جهانی كودك در خانه‌ی كُرد سنندج برگزار شده بود خيلی اتفاقی حين جمع‌ آوری امضاء ديدمش و با هم كوتاه كلامی داشتيم. شلوغی مراسم و سرگرم شدن ما به گرفتن امضاء از اين و آن فرصتی را به وجود نياورد تا از طريق دوستان سنندجی به هم معرفی شويم. روز بعد كه دوستی از سنندج خبر دستگيری‌اش را داد نخست ندانستم كه اوست تا اين‌كه عكسی از او را در كنار خبر بازداشتش در سايت‌ها ديدم. آری خودش بود، همان دختر جوان با مانتو و مقنعه‌ی مشكی، روناك صفازداه را می‌گويم…

فضای امنيتی مراسم ديروز را به ياد آوردم و توصيه‌ی دوستان سنندجی را به رعايت احتياط در جمع آوری امضاء. همه‌ی تعجبم از اين بود كه حضور اين تعداد نيروی امنيتی در مراسمی كه بيش‌تر شركت كنندگانش را كودكان همراه با مادر و پدر‌شان تشكيل می‌دهند چه توجيهی می‌تواند داشته باشد. مگر برنامه‌ی سياسی است يا تجمع اعتراضی؟! به هر حال اين‌‌كه ما از شهری ديگر آمده بوديم و قيافه‌‌ی من و آن دوست ديگرم برای‌ مأموران حاضر در آن جمع شلوغ ناآشنا بود كارمان را راحت‌تر می‌كرد در مراجعه به مردم و گرفتن امضاء اما خود بچه‌های سنندج محتاطانه‌تر عمل می‌كردند زيرا هم آن‌ها با چهره‌ی برادران اطلاعاتی آشنا بودند و هم برادران، خواهران فعال ما را به خوبی می‌شناختند! و كوچك‌ترين بهانه‌ای كافی بود برای هر گونه برخوردی با آنان. هر چند آن روز هيچ اتفاقی نيفتاد و مراسم در ميان شور و شوق كودكان پايان يافت و ما نيز سرخوش از پر كردن چندين فرم امضاء راهی كرماشان شديم اما صبح روز بعدش خبر رسيد كه روناك را هنگام خروج از منزل دستگير كرد‌ه‌اند…

به خود اميدواری می‌دهم كه حتماً تا يكی دو روز آينده آزادش می‌كنند. او كه كاری نكرده، مگر تنها اوست كه برای حقوق زنان فعاليت می‌كند، صدها نه هزاری چون او اين روزها در جای جای اين كشور با رفتن به ميان مردم و آگاه ساختن آنان نسبت به حقوق پايمال گشته‌ی زنان و گرفتن امضاء برای درخواست تغيير قوانين تبعيض‌آميز عليه زنان همان حرف‌های روناك را تكرار و اهدافش را دنبال می‌كنند. چه فرق می‌كند در كردستان باشی يا تهران خواسته‌ها يكی‌ست، برابری. اما نه! گويا كُرد بودن اتهامش را كمی كه نه بسيار سنگين‌تر كرده بود. آری خواهرم فراموشم شده بود كه تو زن بودی و كُرد، تو زن زاده شدی و كُرد، تو خواستی كه زن بمانی و كُرد…

چه اميد بيهوده‌ای! آن يكی دو روز كه هيچ، يكی دو روزهای ديگر هم به دنبالش گذشت و روناك آزاد نشد. دوباره از سنه‌دژ (سنندج) خبر رسيد كه هانا عبدی يكی ديگر از فعالان حقوق زن را بازداشت كرده‌اند. هانا دوست روناك است هر دو هموند در انجمن زنان آذرمهر كردستان، هر دو هم‌گام در برگزاری كلاس‌های آموزشی برای زنان روستايی، هر دو هم‌صدا در پشتيبانی از كمپين يك ميليون امضاء و اينك هر دو همبند در زندان شهر سنندج…

حكم هانا صادر شده و روناك در انتظار صدور حكم است. پنج سال حبس در تبعيد زياد است، خيلی زياد برای هانای بيست و يك ساله، برای هانايی كه به راستی آن‌گونه كه از نامش برمی‌آيد فريادرس زنان و دادخواه حقوق پايمال شده‌شان بود، زياد است، سنگين است، ناعادلانه است، اصلاً آن‌طور كه وكيل هانا دكتر نعمت احمدی می‌گويد اين حكم بسيار ناسازگار است با ماهيت پرونده و مادر دردمند هانا در اعتراض به حكم ناعادلانه‌ای كه عليه دخترش صادر شده در نامه‌ای خطاب به زنان جهان با اشاره به فعاليت‌های هانا برای زنان از آنان می‌پرسد كه آيا حكم پنج سال حبس در تبعيد مستحق هاناست؟!

باور دارم روناك و هانا قربانی ‌فضای امنيتی حاكم بر كردستان و نگاه بدبينانه حاكميت نسبت به فعالان كُرد شده‌اند و در اين ميان جو سياسی كردستان و حضور نظامی برخی احزاب در منطقه نيز دست نيروهای امنيتی و قضايی را در بستن اتهام به آنان باز گذاشت تا آن‌جا كه نخست سخن از مشاركت آن‌ها در يك مورد خاص بمب‌گذاری در شهر سنندج بود و آن‌گاه كه مشخص شد مورد مذكور از سوی گروه‌های تندرو اسلامی موسوم به سلفی‌ها صورت گرفته اين‌بار از قصد (و نه انجام) آنان برای اقدام ضد امنيت ملی پرده برداشتند! پرده‌ای كه اگر به راستی پس زده می‌شد چهره‌ی حقيقی هانا و روناك از پس آن عيان می‌گشت. نه آن چهره‌ی خشنی كه از آنان ترسيم كرده‌اند بلكه سيمای معصوم دو دختر جوان با دغدغه‌هايی انسانی در تلاش برای رسيدن به برابری، دخترانی كه روشنی افق زندگی‌اند و فريادرس زنان سرزمين‌شان…

* “روناك” و “هانا” نام‌هايی كُردی هستند به معنی “روشنايی” و “فريادرسی و دادخواهی‌”

شيرين فاميلی: روز سه‌شنبه یازدهم تیرماه حدود یک هزار نفر از فعالان جنبش زنان و مدافعان حقوق برابر زنان در بیانیه‌ای اعتراض خود را به حکمی که برای هانا عبدی فعال حقوق زنان و از اعضای کمپین یک میلیون امضاء صادر شده اعلام کردند. هانا عبدی بیست و یک ساله و دانشجوی رشته روانشناسی در دانشگاه پیام نور بیجار است. شعبه دوم دادگاه انقلاب سنندج اخیراً او را به پنج سال زندان و تبعید به منطقه مرزی گرمی در شمال غربی آذربایجان محکوم کرد. او بیش از 9 ماه است که در زندان به‌سر می‌برد. امضاء کنندگان این بیانیه حکم هانا عبدی را غیرمنصفانه و غیرقابل انطباق با معیارهای حقوق و قضائی دانسته‌اند. کاوه کرمانشاهی از امضاء کنندگان این بیانیه و فعال حقوق بشر (عضو هیئت اجرايی سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان) می‌گوید در این بیانیه به مواردی که خلاف قانون و خلاف آئین دادرسی در رسیدگی به پرونده هانا عبدی بوده اعتراض شده است .

وکیل ایشان اجازه حضور در مراحل دادرسی و مراحل تحقیقات را نداشتند. در صورتی که در آیین دادرسی کیفری ایران ما داریم که وکیل در هر زمان از مراحل رسیدگی به پرونده باید حضور داشته باشد در کنار موکل خودش و اجازه ملاقات با او را داشته باشد که متأسفانه در مورد هانا این‌طور نبوده، وکیل ایشان ملاقات‌های محدودی هم که با هانا داشته‌اند با حضور مأمورین بوده. مورد دیگر این‌که حکمی که برای هانا صادر شده متأسفانه اشد مجازات است. حکم پنج سال زندان که قرار است در تبعید اجرا شود. در زندانی که مشخص نیست آیا معیارهای طبقه‌بندی مجرمان در آن رعایت شده یا خیر، این نگرانی ما را برانگیخته و ما امیدواریم که در مرحله تجدید نظرخواهی حکم هانا لغو بشود و تبرئه بشوند از اتهاماتی که به ایشان نسبت داده شده است.

این اتهامات چی هست آقای کرمانشاهی؟

اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت ملی با استناد به ماده 610 قانون مجازات اسلامی که اشاره دارد هر وقت دو نفر یا بیشتر اجتماع و تبانی کنند برای جرمی علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، متهم می‌شوند به دو تا پنج سال حبس که همان‌طور که گفتم برای هانا اشد این مجازات که پنج سال هست در نظر گرفته شده است.

چه فعالیتی هانا عبدی داشته که به اقدام علیه امنیت ملی متهم شده؟

هانا عبدی در انجمن زنان آذرمهر کردستان فعالیت‌هایی داشت و با کمپین یک ميلیون امضاء هم همکاری می‌کرد که فعالیت‌های کمپین یک ميلیون امضاء در جهت احقاق حقوق زنان است. این‌ها فعالیت‌هایی که داشته‌اند در این راستا بوده است. نامه‌ای هم که اخیراً مادر هانا منتشر کرده از افکار عمومی جهان به خصوص زنان خواسته که آن‌ها قضاوت کنند در مورد فعالیت‌های هانا، و در آن هم اشاره شده به فعالیت‌هایی که هانا در زمینه آموزشی و توانمندسازی در حیطه زنان داشته است.

آقای کرمانشاهی مطرح شده که هانا عبدی تبانی کرده در ارتکاب جرم با روناک صفارزاده از فعالان حقوق زنان کردستان که الان او هم در زندان است و تکلیفش معلوم نیست. این تبانی در چه موردی بوده؟

این‌ها، اتهامی که در اول اعلام کرده‌اند علیه روناک و هانا، این بود که این‌ها مشارکت داشته‌اند در یک مورد بمب گذاری در شهر سنندج. موردی که انجام شده بود از نظر آن‌ها. بعد مشخص شد که این مورد خاص بمب گذاری که مورد نظر مسئولان بود از طرف یک سری گروه‌های تندرو اسلامی “سلفی‌ها” در سنندج صورت گرفته. بعد این‌ها اتهام را به نوعی تغییر دادند و گفتند که این‌ها قصد داشتند که چنین اقداماتی را در جهت ضربه زدن به امنیت ملی انجام دهند که شدیداً مورد اعتراض وکیل ایشان هست، مورد اعتراض دوستان هانا و جنبش زنان است. و با شناختی که نسبت به هانا هست ما قویا رد می‌کنیم اتهاماتی که به هانا داده‌اند.

چه اقدامات دیگری در اعتراض به حکم هانا عبدی صورت گرفته؟

به هر حال اعتراضاتی علیه این حکم صورت گرفته از طرف فعالان حقوق بشر، فعالان زنان و این بیانیه را هم که حدود هزار نفر از فعالان حقوق زنان امضایش کرده‌اند، آخرین واکنش ما هست نسبت به صدور این حکم ناعادلانه. و وکیل ایشان هم اعلام کرده تا زمانی که فرصت هست برای تجدید نظر، اعتراض خواهد کرد به این حکم و پیگیر این خواهیم بود به هر شکل، از طریق سازمان‌های حقوق بشری و از طریق نهادهای حقوق بشری داخل و خارج کشور، ما اعتراض خودمان را به این حکم نشان خواهیم داد.

میترا شجاعی: سازمان ملی جوانان امتیاز فعالیت انجمن «ژیار» در کرمانشاه را لغو کرد. یکی از اعضای ژیار این اقدام را در ارتباط با همکاری انجمن با کمپین یک میلیون امضا و نیز به خاطر فعالیت‌های آن برای ترویج برابرخواهی اقوام می‌داند.

دویچه‌وله: آقای کرمانشاهی، امتیاز انجمن «ژیار» در کرمانشاه توسط سازمان ملی جوانان کرمانشاه لغو شده است. اگر ممکن است در این مورد توضیح بفرمایید.

کاوه کرمانشاهی: در نامه‌ای که تقریبا دو هفته یا سه هفته پیش، تاریخ ۳۱ اردیبهشت‌‌ماه، ابلاغ شد از طرف سازمان Bildunterschrift: ملی جوانان کرمانشاه، بدون ارائه‌ی هیچ‌گونه دلیل و توضیح، تنها به این اکتفا شده که امتیاز انجمن «ژیار» که انجمنی هست در شهر کرمانشاه که پنج سال است فعالیت می‌کند، لغو شده است. ما در مراجعه‌‌ی حضوری که به دفتر سازمان ملی جوانان داشتیم، وقتی علت را جویا شدیم، پاسخ شنیدیم که شما ارتباطات سیاسی داشتید و برخلاف آنچه وظیفه‌ی سازمانهای فرهنگی‌­ اجتماعی‌ست، وارد عرصه‌ی سیاست شده‌اید، که البته این را به صورت مکتوب به ما ارائه ندادند و فقط به همین توضیح شفاهی اکتفا کردند.

در مورد پیشینه‌ی انجمن «ژیار»، اگر ممکن است توضیح بفرمائید. اصلاً چه طور انجمنی‌ست و چند سال سابقه‌ی فعالیت دارد و فعالیت‌هایش بیشتر در چه زمینه‌ای بوده است؟

 انجمن «ژیار» از سال ۸۲ فعالیت‌اش را در شهر کرمانشاه شروع کرد و فعالیت‌هایی هم که ما داشتیم در عرصه‌ی فرهنگی و اجتماعی بوده. با تاکید بر مسایل مربوط به جامعه‌ی مدنی و مسایل مربوط به حقوق بشر. ما در این پنج سال فعالیت‌مان در راستای توانمندسازی اعضا برای حضور فعال در پیشبرد جامعه‌مدنی، یکسری کارگاهها و کلاسها را برگزار کردیم، از جمله کارگاه کمپین یک میلیون امضاء برای تغییر قوانین تبعیض‌آمیز و کارگاههای مختلف حقوق بشری و حقوق شهروندی و کلاسهای آموزشی در زمینه‌ی تاریخ، فلسفه و مسایل دیگر در همین زمینه.

این لغو امتیاز انجمن‌تان را چقدر در ارتباط با همکاری با کمپین یک میلیون امضاء می‌دانید، و چقدر مربوط به حساسیت‌های موجود نسبت به فعالان کرد؟

 مطمئنا ما این مسئله را به نوعی مرتبط می‌دانیم با قضیه‌ی فعالیت اعضای انجمن ما در کمپین یک میلیون امضاء. چون به واسطه‌ی برگزاری کارگاههای آموزشی کمپین در دفتر انجمن ما، چندین بار مسئولان انجمن به اطلاعات احضار شدند و پاسخگو بودند در رابطه با ارتباطاتی که با کمپین دارند. ما پس از مدتی به خاطر این که حساسیت‌ها را کم کنیم، ارتباط تشکیلاتی انجمن را با کمپین قطع کردیم و اعضای انجمن به صورت مستقل با کمپین ارتباط داشتند. ولی همین ارتباط مستقل‌ هم به واسطه‌ی ارتباط اعضای انجمن «ژیار» با فعالان کمپین، از طرف اداره‌ی اطلاعات کرمانشاه مورد پرسش قرار گرفت. حتا چندین نفر از اعضای انجمن ما که در کمپین هم فعال بودند، به حراست محل کارشان احضار، و تهدید به اخراج از محل کار شدند، در صورت ادامه‌ی همکاری‌شان با کمپین. از سوی دیگر ما طی پنج سال فعالیت‌مان در شهر کرمانشاه سعی داشتیم همزمان با ترویج گفتمان برابرخواهی زنان، گفتمان برابرخواهی اقوام را هم گسترش بدهیم در میان مردم کرد و در میان مردم غیرکرد. چون ما به‌واسطه‌ی ارتباطهای دیگر در شهرهای دیگر و در مناطق غیرکردنشین، سعی داشتیم این گفتمان برابرخواهی و حق‌خواهی اقوام را گسترش بدهیم. در همین راستا هم کارگاههایی برگزار کردیم. ما به‌واسطه‌ی آن ضعفی که در زمینه‌ی زبان نوشتاری کردی داشتیم و به واسطه‌ی عدم سیستم آموزشی در این مناطق، یکسری کارگاههای داستان‌نویسی کردی و یکسری کارگاههای نوشتن به زبان کردی را داشتیم که من اینها را بی‌تاثیر نمی‌دانم.

اصولاً سازمان ملی جوانان از نظر قانونی محق به لغو امتیاز انجمن شما بوده است یا خیر؟

 خب بهرحال مرجع صادرکننده‌ی اعتبار فعالیت‌ما، سازمان ملی جوانان بوده و در طی پنج سال فعالیت ما هم همین نهاد بوده که ناظر بر کلیه‌ی فعالیت‌های ما بوده و درجریان ریز فعالیت‌های ما قرار داشته است. ولی به لحاظ قانونی همان‌طور که در آیین‌نامه‌ی این سازمان هم بوده، اینها نمی‌توانند به یکباره حکم به انحلال یک انجمن بدهند. باید قبلش تذکر شفاهی بدهند و اگر اجرا نشد، اخطار کتبی بدهند و بعد انجمن را برای مدت محدودی که سه تا شش ماه هست و این قانون در آیین‌نامه‌ی سازمان هم موجود است، فعالیت‌هایش را به حالت تعلیق دربیاورند. بعد اگر مسئولان انجمن اصرار داشتند بر انجام آن مورد تخلفی که مدنظر آنها هست، نهایتا انجمن با حکم قضایی منحل خواهد شد. ولی متاسفانه در مورد انجمن «ژیار» هیچکدام از این مراحل طی نشد و به یکباره حکمی را به ما دادند، نامه‌ای را به ما دادند که خودشان اعلام کردند این حکم دستور انحلال انجمن شما است.

و شما الان چه اقدام قانونی می‌توانید علیه این حکم انجام بدهید؟

ما اول سعی کردیم از طریق گفت‌وگو و ارسال نامه به سازمان ملی جوانان کرمانشاه موضوع را حل و فصل کنیم و از فعالیت‌های خودمان رفع ابهام کنیم. ولی متاسفانه سازمان ملی جوانان کرمانشاه تا امروز به‌هیچ عنوان پاسخگوی ما نبوده. ما نامه‌ی کتبی به اینها دادیم که متاسفانه پاسخی دریافت نکردیم و سازمان جوانان کرمانشاه ارجاع می‌دهد به سازمان تهران و می‌گوید دستور از آن جا آمده و ما هیچ نقشی در صدور این دستور نداشتیم. و حالا دستوری هم که از طرف تهران صادر شده، گویا بنابر گزارش نهادهای اطلاعاتی شهر کرمانشاه بوده که به آنها ارسال، و درخواست توقیف فعالیت‌های انجمن را داشته‌اند. ما مطمئنا از طرق قانونی موضوع را پیگیری خواهیم کرد و اگر پاسخی از طرف سازمان ملی جوانان کشور هم دریافت نکنیم، به دیوان عدالت اداری کشور شکایت خواهیم برد.